Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 181v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 182r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. enim controversiam illam de raro et denso
  2. A ab omni memoria agitatam. defendunt plerique
  3. recentiorum, idem corpus non posse nunc manm nunc
  4. minus spatium occupare, nisi parte accedente aut
  5. decedente, et ratuo est, quia non distinquunt extensio
  6. nem a corpore. Ego vero ostendam quare Cartesius
  7. putat corpus comprimi non nisi materic
  8. er
  9. saepe accidere puitem, audeo tamen asserere, dari
  10. aliud compressionis genus, quo idem spatium
  11. eadem corporis quantitas nunc majus num minus minus nuncmajus nuncminus
  12. spatium implet. Quod cum paradoxum plerisu
  13. philosophis exactioribus videatur en demodi
  14. strationem. Pone si fieri potest quod dico
  15. factum esse, et sphaeram in fig. 15. comprimi
  16. in aliam quadruplo minorem Nihil lind
  17. videamus an aliquid impossibile inde sequa.
  18. tur. Nihil aliud sequetur quam materiam
  19. in sphaera minore moveri quadraplo cilius quam
  20. in majore. Ita locus tempore compensabitur
  21. Ex his patet n materiam non consistere
  22. in extensione, sed in motu, et nihil aliud
  23. esse multam materiam quam multum motum.
  24. dus inuunifestum est si inspicias figuram 9
  25. nanifestum cirmi est initer angustras, ceb
  26. tentundem materiae transire, quantum materiae
  27. data tempore, transit per. L spatium medium.
  28. b bc vel fd. tantum materiae
  29. mutato situ ef. in eeff transire debere
  30. aequali tempore; tum pertangustias ee bec.
  31. ac proinde
  32. tum per laxatatem ffd. df
  33. materiam in ef vel Df esse naturalem in
  34. bee angustiis densatam seu compressarm
  35. se laxitate rarefactam seu tensam.
  36. on. necessaria,
  37. Res est fabor paradoxa sed actuali
  38. quam divisibilitas continui in partes
  39. innfinitas, (qua ex hac ipsa demonstratione
  40. sequitur,) aliaque naturae interioris admiranda.
  41. Opensum est
  42. a me alibi quicquid movetur
  43. simul esse inpluribus locis, sed in unoquaque
  44. tanto minus Hinc illa compensubius
  45. compensatio temporis et loci, ut plus materiae
  46. Celeriter mo quam motae a snatio minore.
  47. Capi, minus materiae tarde motae spatiam
  48. majus implere possit. Materia Quatuor unciae librae aquae
  49. pedes culici simtaent spatium. impleant spatio minuti tertii transeant per
  50. a capacitatem pollicem
  51. cubi cum si una libra quae spatii spatio tempore
  52. per minutum
  53. minuti quatuor minulorum tertiorum perr
  54. pollicis cubici spatium transit. Quatuor
  55. librae ejusdem liquoris sp unius minuti
  56. tertii transibun per spatium in idem
  57. At inquies ita est, si temporis tractum
  58. lu quam ante
  59. impossibile est. Fateor
  60. assumas. sed instanti dato
  61. corporis in eodem spatio
  62. At respondeo nec ullam revera quietem.
  63. notui nullum in motu esse momentum quietis
  64. et quod movetur loc dato non instanti
  65. non quiescere sed conari, seu incipere moveri
  66. Euc ergo dibersitatem Raritatis densitatis qu
  67. quibus omnia naturae admoranda peraguntur ad motum reducta , osensumque naturam diversitat
  68. et ex ea pendentem compressionem et tensionem,
  69. et rarefeeri ejus interfertione
  70. Cintrudenda
  71. punctis repraesentatur
  72. asto enim sphaera major al.cd minor efgh.
  73. Area sphaerae grajoris intrusada in mino
  74. rem repraesentatur punctis circulorum
  75. iquoque in miinore circulis punctatis. Pro
  76. circulis autem angulisrasss re apse
  77. intelligendi sunt cum ergo sprara mino
  78. jam tum cannulo et sphaerala alium
  79. in
  80. clusa consistat, patet novos annulos
  81. interponendos spatum non invenire
  82. nisi materia compressa celerrimo in
  83. tu elidatur
  84. ut infra demonstrabo
  85. c proinde nullam sine mentibus in
  86. mundo motum perpetuum esse
  87. posse. Quo theoremate nullum
  88. c praeclarius in tota philosophia
  89. demonstrat enim necessitatem
  90. tis non Materiae tantum,
  91. sed et octigntis, et ipsam fcnbis
  92. naturam
  93. quae est sequi harmoriam
  94. id est diversitatem, identitate com–
  95. pensatam

Cite

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 181v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0408?run=74