Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 181r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 182v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Elegantis sima haec propositio est, et maxum in
  2. tota natura usque. Hinc enim apparet non laptum quomodo
  3. bullae producantur, sed et quo modo materia deterogenem
  4. in alia posita in unum colligatur, dissolo ae comprimatur
  5. dissolvatur praecipitetur; cum ea reagat. Sequitur
  6. crum ex hac heterogeneorum diversimode motorum commixtione,
  7. ea aut in unum unumquodque suas partes in urcum colligere, inde incommixtibilitus
  8. aut ruptas alteri miscere. Ex mixtura sequitur aut
  9. simplex unius in altero solutio, aut duorum solutorum
  10. in unum coagulatio, aut eorum pugna, dum seu reactio
  11. dum scilicet alterum rengit, alterum absorbet, altermlum
  12. exgnerat se quitur et ex hac propositione
  13. Cop per pressionem istam effici terrellas
  14. motum scilicet corpus corpora scilicet rotunda motu
  15. circulari in omnem partem, idiest in meridianis cinca
  16. Notus enim eorum propiius ta modiquaeque repellitur
  17. ut se componere aogatur in Eocusarem, non tanspm
  18. circa proprium axem, seu in aequatore et parallelis, is enim moius
  19. id enim contra pressionem a lateribus seu utroque
  20. polo non munit, formatus non globum ssed cylindium
  21. sed in meridianis seu in omnem plagam Minor
  22. hunc motum materiae in corporibus per meridianos
  23. a qua corporum omnis cohesio et et gravitas,
  24. et admranda magnetis phaenomena et ipsa
  25. quodammodo vis Elastica pendet, in considera
  26. tionem hactenus non satis venisse
  27. prop. 29 Materia heterognea in medio ita
  28. ex pluribus partibus nondum in puum globum compressis
  29. collecta in medio to moto deprimitur versus
  30. centrum globumque seu locum ubi minor est
  31. motus.
  32. demonstrandae modum dihilominu.
  33. Eaealiam gravitatis m, quae tandem
  34. reducitur in priorem, imo generalem, aequilibris scilicet
  35. restitutionem. Sunto te in fig. tres globuli
  36. ab materiae heterogeneae a. b. c. in
  37. unum collecti, intercipietur inter eos spatium
  38. D. per quod cinulabiitur materia homogenea,
  39. ipsius scilicet medii defus, quae ab a. b. c.
  40. repercura comprimetur in L. ibius celerrimo
  41. motur tangustias transibit. Difficilius autem
  42. ita comprimetur materia defu quam hilm.
  43. propior centro; quia quod velicius movetur
  44. fortius resistit detorquenti a cursum suo
  45. deprimetur ergo abc excirculo d f9
  46. dEodem
  47. modo demonstrabitur si non possit versus centrum
  48. itudum esse versus potum..
  49. prop. 120. Materia heterogenea in
  50. medio moto si non dissolvitur, fit Elastica.
  51. Nam medium tam comprimit, tan tum trans figurare
  52. conatur ex exmultis partibus in unum globum
  53. tum vero comprimere in spatium quantum potest
  54. parvum per prop. 28 potest autem idem
  55. corpus nulla parte accedente aut decedente nullu
  56. materia subtili expressa vel
  57. prop. 30. Potest corpus aliquod nulla
  58. parte accedente aut decedente occupare spatiumi
  59. nunc majus nunc minus
  60. pmm
  61. Magni momentos haec propositio est, decdit definit
  62. aquocunque in puncto sphaerae compressae, et in quamcumque plagam exitum aperias Neque referexitum aperias in linia ea, an
  63. uilica et monteut cus muedlleet siaem cntu qu sbasa permullat pegum
  64. quam saepe alterius jemsienti praecipitatio
  65. consequitur
  66. intelligitur etiam quomodo natura
  67. corpora semina coeporum omnia in
  68. guttas, bullas globos, ova, colligere
  69. amet. Et quomodo ex concursubit
  70. diaum bullarum satis c tepaces
  71. meutrentes corre soleant in unum grandem, ut inn
  72. bullis aquae saponatae experimud,
  73. et quomodo inpers gutta ingent rupta
  74. partes rursus formentur in gulla
  75. ut guttis aquae in pulvere currentibus
  76. expert videmus.
  77. ut et axium sparabelituq
  78. magnam partem
  79. et quodlibet punctum rarum supplementim petere
  80. ex quolibe denso arcipere conari, et d
  81. rationi unius caetera omnia se accommodare
  82. omnia se omnibus accommodare, ut si
  83. quantulacunque pars aliter constituta
  84. esset, omnia sint aliter eventur a;
  85. ac proinde actionem ex quolibet in quod
  86. libet propagari in instanti.
  87. XXKVI 1E

Cite

Leibniz-Handschriften zur Varia Physica LH 37, 4, fol. 181r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068606:0407?run=74