Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 16, fol. 1r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.99.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2v); this page is its right half.
The machine reads it as
- Cum a sacrorum Canonum et divini humanique juris fereriribus studiis an
- mathematicas disciplinas animi causa divertissem, gustata semel dulcedine doctrinae
- pellacis, prope ad Sirenum scopulos obhaesi. Nam et mira quaedam theoreniata se
- offerebant, quae alios fugerant, et aditum videbam dari ad plura et majora; et
- machinamenta quaedam ludentis animi sub manu nata, etiam fructum promittere videbantur
- Quanta autem voluptate afficiat theorema pulchrum, illi demum judicant, qui harmoniam
- illam interiorem purgata mente capere possunt. Sape tamen solicitabat animum
- memoria scientiae divinioris, cui parem claritatem atque ordinem deesse ingemiscebam.
- Videbam summos Viros, D. Thoniam, et S. Bonaventuram, et Quilielmum Durandum, et
- Gregorium Ariminensem, et tot alies eorum temporum scriptores non paucas dedisse primae
- philosophiae propositiones, admirandae subtilitatis, quae severissime demonstrari possent:
- agnoscebam Theologiam Naturalem ab illis praeclare excultam, caligine barbariei
- opprimi, et confuso vocabulorum usu inter distinctionum incerta natare; invitatus,
- novitate monuunquam in ipsa Theologia Mathematicum agebam, condebam definitiones
- atque inde ducere tentabam F lementa quaedam nihilo claritate inferiora Euclideis, magnitud
- vero fructus etiam superiora.
- Ia enim mecum ratiocinabar-
- Geometriam figuras ac motus explicare, inde descriptionem terrarum, et siderum vias
- haberi, et superandis ponderibus machinas natas, unde vitae cultus, et gentium moratarum
- a barbaris discrimen: Sed scientiam qua probus improbo distinguatur, quamentium
- arcani sinus explicentur, et via ad feticitatem aperiatur, negligi: de Circulo haberi
- demonstrationes, de anime conjecturai: esse qui motus Leges severitate mathematica
- Scribant, qui parem ad cogitationis arcana scrutanda diligentiam adhibeat, non esse
- Hfunc esse fantem miseriae humanae, quod de quovis potius quam de summa vitae
- cogitemus, quemadmodum mercator negligens, qui principio dormitans, crestente jam lioi
- rationum ordinem lucemque horret, nec omnes accepti expensique tabulas a primis initu
- resumere sustinet. Hinc secretum quendam in hominibus Atheismum, et horrorem mortio
- et de animi niatura dubitationes, et pessimas de DEo sententias, aut certe fluctuantes
- multosque consuetudine potius aut necessitate, quam judicio honestos esse.
- )idebam novos quosdam philosophos ingentibus pollicitis excidisse, quod vel
- praeoccuxata mente scripsissent, vel sermone a mathematica severitate quam ipsi
- alibi sequebantur, ad popularem dicendi facilitatem traducto applausum potius
- quam assensum obtinuissent. Nam ut unius tantum exemplum adducam, si Eximius
- certe Vir Renatur Cartesius vel semel sui ipsius causa meditationes in proposition
- dissertationes in demonstrationes convertere conatus fuisset, vidisset ipse pleraque hiare
- Patuit hoc cum amici precibus ac tantum non conviciis, demonstrationem de
- existentia DEi mathematiio habitu restitam ei extorsere. Quamsiab ipso
- demonstratione habitam putem injuriam ejus ingenis me facere autumem
- Sunt qui mathematicum rigorem extra ipsas scientias quas vulgo mathematia
- appellamus locum habere non putant. Sed illi ignorant, idem esse mathematice
- scribere, quod in forma, quad Logici vocant, ratiocinari, et praeterea distinctioru
- captiunculas, quibus alioquin tempus teritur, una definitione praevenire. Hoc
- enim unico Scholastici vitio laboravere, quod cum plerunque ordinate satis et ut
- sic dicam mathematice ratiocinentur, vocabulorum usum reliquere in incerto. Unde
- pro definitione unica multae distinctiones, pro demonstratione irrefragabili multae
Cite
Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 16, fol. 1r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068640:0001?run=74