Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 16, fol. 1v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 2r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. in utramque partem argutationes natae, quibus divina eorum dogmata, et admirandae
  2. non raro contemplationes ab homine mathematice docto non difficulter purgentur.
  3. Uetilem autem hanc operam eo magisputabam, quod gliscere viderem in
  4. animis hominum sententias periculosas a falsae philosophiae mathematica quadam larva
  5. natas, et omnem schola doctrinam, prornugis explodi. Quotus quisque enimeorum, qui ad seculi
  6. morem docti sunt, has ut vocant, tricas lectu dignas arbitratur. Ego juventutimeae gratulor
  7. quae occasionem dedit haec quoque studia cognoscendi, ante quam mens imbuta mathematicis
  8. alia fastidiose spernere assuevisset.
  9. Sunt quaedam velut periodi studiorum erat
  10. tempus cum scholastica Theologia sola principatum obtinebat, cujus hodie vix in religiosorum.
  11. conventibus reliquiae situ marcentes conservantur. Accensa humaniorum literarum luce itum
  12. in contraria est, et de syllaba quadam Plauti et Apuleji nonminore quam de Universalibus
  13. ut modali distinctione tumultu certatum.
  14. Nunc ab hoc quoque morbo sanati sumus periculo
  15. majoris: Coepimus Viri esse, et maturescente ju dicio crepundia posuimus cum praetexta:
  16. perinde ac si mundus ex quo a barbarie revixit, paulatim annis sapientiaque crevisset.
  17. Agnovimus quantopere generis humani intersit, naturam ipsam consuli, legesque figurarum
  18. ac motuum constitui, quibus nostrae vires augeantur.
  19. Sed ut in Republica plerique aliis
  20. laboramus, pauci nobis, ita conquisitis experimentis tantum posteritati materiam colligimus
  21. ciitan
  22. unde multa post secula veritatis aedificium aedificari possit. Et video magnos Viros cum
  23. juventutem in mathematicis aut humaniori literatura posuissent, aetatem experimentis
  24. naturae aut negotiis impendissent; in flexu vitae jam inclinantis ad scientiam Mentis excolendam
  25. rediisse, qua propriae felicitati consulitur.
  26. L
  27. Sapieiter dictum est a Viro egregio Francisio
  28. Bacono, Ahilosophicam obiter libatum a DEo abducere, profundius haustam reddere Creatori.
  29. Idem seculoanguror, fore ut pretium sanctioris philosophiae redeuntibus ad se hominibus agnoscatur
  30. momatica studia dum ad severioris judicii exemplum, tum ad cognoscendam harmoniae ac
  31. auritudinis velut ideam; naturae vero experimenta ad autoris qui imaginem idealis mundi
  32. sensibili expressit admirationem, studia denique omnia ad felicitatem dirigantur.
  33. Interea per anticipationem id agamus, ut animi eorum sanentur, quos
  34. blandientis cujusdam philo sophiae novitas, mathematicum quiddam ementita corrupit,
  35. Periculo divinae veritatis. Indubitata res est, et Aristoteli quoque agnitas omnia
  36. in natura corporea a magnitu dine figura et motu repeti debere. Doctrina de
  37. magnitudine et figura egregie exculta est, intima motus nondum patent, neglectu primae
  38. philo sophiae, unde repetenda sunt.
  39. Est enim Metaphysicae tractare, de mutatione,
  40. tempore continuo, in universum. Motus enim species tantum mutationis. Non
  41. corpania
  42. materiae
  43. intellecta motus natura fecit ut insignes philos ophi naturam t (sola extensione
  44. circumscripserint, unde nata est corporis antea inaudita notio non magis naturae phaenomenis
  45. quam fidei mysteriis conciliabilis.
  46. Vimirum demonstrari potest, extensum
  47. ilta alia accedente qualitate, agendi patiendique incapax esse omnia summe fluida
  48. est vacua fore, unionem corporum, et quam in iis sentimus firmitatem, explicari non posse,
  49. cuique leges motuum ab experientia alienas constitui debere. Quae omnia in Cartesii principiis
  50. nanifeste apparent, nam et motum fecit pure relativum, et corporis speciem commentus est nihil
  51. ab mani differentem, et unionem firmitatemque ex sola quicte petut, quasi quae semel in contactu
  52. mutuo quievere, postea nulla vi separari possint, et decreta circa motus concursusque corporum
  53. promulgant, certissimis experimentis antiquata; fidei autem mystaria artificiose declinavit
  54. philosophari scilicet sibi non theologari propositum esse, quasi philosophia admittenda sit
  55. inconciliabilis religioni, aut quasi religio vera esse possit, quae demonstratis alibi veritatibus
  56. pugnet.
  57. Coactus tamen aliquando de Eucharistia laqui prospeciebus realibus apparentes

Cite

Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 16, fol. 1v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068640:0002?run=74