Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 16, fol. 2r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.98.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 1v); this page is its right half.
The machine reads it as
- omnium
- introduxit, revocata sententia, thcologorum consensu, explosa. Sed hoc parum erat, si
- existentiam ejusdem corporis in pluribus locis philosophia ejus ferre posset. Nam si corpus et
- spatium eadem quis ex diversis spatiis sive locis diversa sequi corpora neget vi ad
- formandam corporis naturam extensioni resistentiam quandam sive impenetiabilitatem
- aut ut ipsi loquuntur arT1Tviar molemve addidere, ut Gassendus aliique docti viri,
- rectius pauli philosophati sunt, sed non exhausere difficultates. Primum enim ad ideam
- corporis absolvendam opus est notione quadam positiva, qualis non est impenetrabilitas;
- Deinde nondum evictum est penetrationem corporum abesse a natura, argumento
- condensatio quae ex quorundam sententia fit penetratione, tametsi aliter explicari posse non
- diffitear. denique impenetrabilitas absoluta corporum non minus fidei nostrae decretis pugnat
- quam A Toia, idemque cerpus esse in pluribus locis, aut plura in eodem,
- aeque difficile est
- vid ergo tandem extensioni nos addemus ad absolvendam Corporis notionem;
- quid, nisi quae sensus ipse testetur. Nimirum tria ille simul rementiat; et nos
- sentire, et corpora sentiri, et quod sentitur varium esse, compositumque sive extensum.
- Notioni ergo extensionis sive varietatis addenda actio est. Corpus ergo est
- Agens exterisum: dici poterit, esse substantiam extensam, modo teneatur omnem
- substantiam agere, et omne agens substantiam appellari. Satis autem ex interioribus
- metaphysicae principiis ostenda potest, quod non agit, nec existere, nam potentia
- agendi sine ullo actus initio nulla est.
- Arcus tensi non modica potentia est
- es at non agit, inquies, Imo vero agit, inquam, etiam ante displosionem, conatur
- enim: omnis autem conatus actio. Caeterum de natura conatus, et agentis
- principii, sive ut scholastici vocavere, substantialis formae, multa dici possunt
- egregia et certa, unde magna etiam naturali theologiae lux accendatur, et discutiantur
- tenebrae mysteriis fidei a philosophorum objectionibus affusae. Patebit non
- tantum mentes, sed et substantias omnes in loco non nisi pet operationem esset
- mentes nulla corporum vi destrui posse: omnem agendi vim esse a summa mente,
- cujus voluntas sit ultima ratio rerum) causa volendi harmonia universalis: Deum
- creaturae, mentem materiae uriiri posse; imo mentem finitam omnem esse incorporatam
- ne angelis quidem exceptis, quae sanctorum patrum sententia veraephilosophiae consenta
- esst. Denique species a substantia differre: 00 AV T0ToIa nihil repugnans haber
- imo nec nE7 86) a6 nor. Nam quod mirum videri possit, consubstantiatia
- corporum resolvi in transsubstantiationem, et qui corpus sub pane esse ajunt,
- destructam panis substantiam relictis speciebus asserere nescientes. Quod
- illi fatebuntur, qui veram et inevitabilem substantiae notionem aliquando
- intelligent.
- Quanti autem momenti sint haec Theoremata ad solida
- pietatis constituenda, fundamenta, ad tranquillitatem animi, ad Ecclesiae pacem
- intelligentes astimabunt.
Cite
Leibniz-Handschriften zur Philosophie LH 4, 6, 16, fol. 2r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068640:0003?run=74