Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zu Deutschland LH 12, 3, 4, fol. 10r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 11v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. mo etiamsi poneremus Ecclesium voluisse adimere Principibus
  2. potestatem Legislatoriam super validitate matrimoniorum,
  3. nondum tamen probatum est, id eam posse. Equidem
  4. quaestioomnium facli facile spinosissima est, de potestate Ecclesiae
  5. in principes siculares, saltem,ut Bellarminus vocat indirecta.
  6. Equidem ajunt Pontificem Sixtum Cardinalis Bellariumus
  7. etsi moderationem prae se tulisset, nentri tamen parti satisfecit, cum
  8. enim assermisset, Potestatem lam non esse nisi indirectam, reprehensus est a
  9. Pontifice sixto V. contra quod Ecclesiae jus daret destituendi principes
  10. seculares, absolvendi subditos a fidelitatis sacramento, ferendi le leges
  11. etiam de reliu civilibus, quae aliqua consequentia pertinerent ad sacras
  12. a Quilielmo Carclajo, a Fratre Paulo, aliisque repatensus esst
  13. refutatus est. Sane rationes ejus non sunt omnino spernendae,
  14. mea tamen sententia potius congruitatem quandam probant
  15. utilitatis, quam juris necessitatem. Quanquam entu fortasse atie
  16. bonipullici interesset, extare quaniam velut Rempublicam Universalem
  17. quae Eaelesia appelletur, in qua resideat suprema quaedam potestas
  18. in omnes Christianos, cujus autoritate impediantur bella ins ter christinnos, fidele aetrolicos
  19. et ipsi principes in officio contineantur, et communi consitio expeditiones
  20. decemantur in initeles hoc inquam etsi non sine concinnitate quadam
  21. fingi possit, multum tamen interest, inter id quod congruum est praestari
  22. quod d exi et inter id quod exigi potest. Quemadmodum Ellemosynae
  23. debentur pauperibus, nec tamen ab illis nnsi precibus postulari possunt,
  24. nullo ras actione juris remedio competente. nulla prorsus actione
  25. competente. Eodem modo fateor deberi fortasse hunc honorem ea cincipibus
  26. Ecclesiae Universali, et si negent peraie peccare; quae contra
  27. tamen facient, etsi parum licita, non ideo tminus valida erunt,
  28. Itaque si Ecclesia Universalis vellet admie adinere principibus potestatem
  29. regislatorium circa validitates matrimoniorum, principes autem resisterent,
  30. peccarent fortasse, sed non minus leges ab iis statta fo promulgatae
  31. forent validae, et matrimonia, legibus impedimenta dirimentia statmentibus
  32. oru
  33. contraria, forent nulla.
  34. Fortasse autem, ut nunc sunt resne
  35. peccarent quidem, quia difficile est definire, in quo consistat voluntas,
  36. et ut sic dicam persona Eclesiae Ueniversalis Nam tam
  37. a papa pleno jure repraesentari non facile concedetur. Quod si ad
  38. in Conciliis residere dicamus novis involvenur difficultatibus de
  39. jure convocandi concilia, item an principes ipsi, corumve regati in
  40. conciliis sedere, imo et praesidere possint. Item sententiae numerandae
  41. sunt an ponderandae; qui nam sint, quibus in concilio dicendae jus sit
  42. an Episcopis tantum, et si Episcopis tantum an et parrchidi
  43. titularibus, quorum Ediveceses sunt in partibus infidelium
  44. aliaque id genus infinita, quibus omnia valde efficitur, ut ve
  45. sis modus cognoscendi, quae sit voluntas Ecclesiae Universalis; nisi divina providertia Rat, ut pantes sponte consserti aut
  46. Cum ergo dubium sit quis sit ille cujus voluntas pro voluntate Ecllesiae
  47. sut
  48. haberi debeat, et magis etiam, quantum principes semlares
  49. debeant Eclesiae; ideo in dubia juris quaestione, possessoris ratio habenda est,
  50. videndum enim, quae si Ecclesiae in Erit quid Usus juris tribuerit
  51. principibus Ecclesiae in principes; et quantum legibus Eglesiecues ust
  52. Reipublicae. Jam vero praxis ita habet, ut in rebus quae spectant
  53. ad disciplinam, et quae civilia negotia quadam consequentia attingunt,
  54. non recipiantur in Rebuspublicis nisi examinatione praevia, ut videatia
  55. ne quid Respublica detrimenti capiate Dendet ergo a principis arbitrio,
  56. p permiltere ut conciliialicuius decreta in suis ditionibus publicentur;
  57. et ita a Gallia et Germania factum esse constat ratione Tridentini:
  58. prorsus quemadmodum Legatus a latere, aut Nuntius pontificius non
  59. potest exercere autoritatem in Gallia, donec et literae qui
  60. pontificiae, quibus potestas ejus continetur in supremo senatu parisiensi
  61. approbentur. Cumque res matrimoniales, si ullae aliae ti si
  62. civilia negotia tangant; satis patet iils principes in
  63. circa resmatrim viriales
  64. postessione esse resiendi Leges Eclesiasticas ejus angumenti
  65. bapi
  66. inprimis quibus potestas, eorum circumscribatur, nisi, velint–
  67. Et haec est sententia Basilii poncii in operectiatu nonio, qui expresse docet
  68. si competat principibus secularibus potestas ferendi leges super validitate matiarmoniorum,
  69. in sise crr ites cotore aleptua, e spe istrmecgtus inup vetie

Cite

Leibniz-Handschriften zu Deutschland LH 12, 3, 4, fol. 10r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068778:0019?run=74