Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

LBr . 306 · Gerbillon, fol. 23r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. doctrinam
  2. res accurate intelligens, nec jam iniquus judex, ubi a patre
  3. patre ferdinando vierb verbiestio Belga, ex societate jesu, joh. Adami Schalli coloniensis discipulo
  4. BAugC
  5. Europrarum scientiarum gustum accepit quem fortasse suagentis sui imperii
  6. hactenus habuit nemo, non potuit non supra omnem sinas et
  7. Cartaros sapi si rerum cognitione prospectuque extolli, quemadmodum
  8. si pyramidi Aegyptis tarris Emropoea imponeretur.
  9. Meminis Patiem Grimaldum ex eadem societate
  10. insignem virum Romae mihi non sine admiratione hujus principis
  11. virtutem et sapientiam praedicare; quem ajebat, nam ut de
  12. a amore justibia, de caritate erga populos, caeterisque laudibus
  13. de moverata vivendi ratione, caeterisque lauditus nil dicam
  14. mirificam sciendi
  15. ie imiperii eminus venenantur et prope adorantu + per tres quatuorve
  16. pinci
  17. cum Verbiessio in interiore conclavi Mathematicis instrumentis
  18. librisque operam dabat, ut discipulus cum Magistro; tantumque profecit,
  19. ut demonstrationes Euclideas perceperit, et trigonometricis calculis
  20. intellectis, observati Astrorum phaenonena numeris vincite possit;
  21. et quod R R P. Ludovicus de Comitibus nuperade inde redux relatione de Sinis
  22. libo edita nos cocitu, librum ipse de Geometria confecit, quem
  23. ut tantae scientiae elementis liberos ipse suos imbuat. sapienliamq
  24. cons
  25. quam suo imperio intulit. in sua domo haereditariam reddat quibus
  26. beometram enim non operarii sed philosophi ritu intueri oportet
  27. et cum virtus fluas ex sapientia, cujus ut populos reddat etiam
  28. ultra vitam suam felices; quibus populctum se felicitati sua populorum
  29. etiam ultra vitam suam prospiciens; quibus consiliis, quae agitari in humanis
  30. paeclariora possint, non video. Geometriam autem non operarii
  31. sed philosophi ritu intueri oportet; et cum virtus fluat ex sapientia
  32. sapientiae autem anima sit veritas, nemo autem ii autem atera
  33. veritatum indolem perspectam habeant, et certum ab incerto discernere
  34. possint quibus exploratae sunt Geometrarum demonstrationes caeteris
  35. morialibus inter conjecturas vacillantibus, et propemodum quod pilatus
  36. prationes, aeternarum
  37. quaerebat, quid sit veritas nescientibus, nondubiam est, sinensium Monarham praeclare
  38. sapienter vidisse, quod in hac orbis parte plato olim inculcabat,
  39. Gneminem imbui posse scientiarum mysteriis nisi per Geometriam
  40. Nec alia re factum puto, quod sinenses, etsi ab aliquot annorum,
  41. millibus miro studio doctrinam colentes et maxima doctis praemia
  42. proporentes, tamen exquisitum exquisita scientia ad exquisitam
  43. scientiam non pervenere, quam quod uno illo Europaeorum
  44. oculo Geometria scilicet caruere. Tametsi autem illi
  45. _ nos monoculos crediderint habemus, tamen alium adhuc oculum, nondum
  46. salis ipsis cognitum, sitentam scilicet ogicum vel Metaphysicam, (nam
  47. parum distant) quibus ad res incorporales erum per quam ad rerum
  48. incorporalium etiam notitiam admissi sumus; hanc audio a R. p
  49. RR. pP. Gerbillonio et Bouveto hanc docere jam paraverat
  50. verbiestius, quod non alia melius ratione Christianae religioni viam
  51. p
  52. se judicaret. Nunc accepi AR. PP. Gerbillonium
  53. vrorum magnatum auspiciis Regiis
  54. ul
  55. tuor
  56. in
  57. magis parari, tod
  58. esus ordinis Hedraei et Verjusii studio in orientem missos
  59. et Bouvetum gentr
  60. praeter mathematicas artes, etiam philosophiau nostrae peritia
  61. doctrina Monarcham sibi devinxisse. Ita vereor quod si ita
  62. pergitur, verear ne mox omni laude sinensibus inferiores, simus
  63. quod non ideo dico quod illis laut lucem novam invideam, cum
  64. gatuler potius, sed quod optem vicissim nos ab illis discere quae no magis adhuc
  65. sum
  66. practicae, et emendatiorem vivendi dationem, ut de aliis eorum
  67. artibus nunc nil dicam. te jam nunc si essem judex
  68. credo arid si quis pro paride sapiens, non formae dearum, sed
  69. excellentiae populorum jud ex lectus esset, pomum autrum sinensibus
  70. daretdaturum esse, nisi una maxime sed supra humananeos
  71. e vinceremus, christianae sci divino scilicet munere Christiana
  72. religionis.
  73. horas quotidie
  74. =et magnarum
  75. veritatum notitia
  76. + sed morte
  77. praeventus
  78. rerum
  79. Certe talis nostrarum mihi
  80. videtur esse conditio, gliscentibus
  81. in immensum corruptelis
  82. ut propremodum necessarium
  83. videatur Missionarios sinense
  84. ad nos remm
  85. mitt
  86. ne
  87. monilis verae morum
  88. disciplinae
  89. vel Theologi
  90. naturalis si nensium ad nos mil
  91. qui miffi Theologiae naturalis usum
  92. praxinque nos doceant,
  93. quemad modum nos illis mittimus
  94. heologiam eos doceant
  95. revelatam. Itaque rodo
  96. so

Cite

LBr . 306 · Gerbillon, fol. 23r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/DE-611-HS-3590200:0045?run=74