Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 4, 1, fol. 39r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.89.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. ulfernis modo autem
  2. ia sirma
  3. v
  4. opequoq
  5. instruction liachinae Arithimetieaere hactenus ame ex cogitatarum amperessima
  6. ultix rotir est
  7. e searaso ttisper C
  8. Praesuspono ine dabere tolam circa axem immolum 2a 1 mobilems talis
  9. nat ila constitutam, et elaterio cuidam extra huncm t
  10. a rota vy brachiole iy ipsa rota ep in eam partem in quam tantitelltu
  11. nocedi
  12. impellitur dictum brachiolum procedita liberato proElaterio
  13. decima s (si plaeet) suae gytationis parte. Quod locum habebit in
  14. quamcunque partem tendat ig. modo interim Elaterium illud motau vel
  15. alius instrumento, rotam ex axemque 2a10 nullo modo attingente, retendatur
  16. AdC posito s sit sint rotae additionis a, multiplicationis e, transportationis v, et tradiim
  17. Abicus
  18. aqu’etrs unneu
  19. transportantia y. Rota additionis dentium circiter 40. rota mulliplicationis tolidem, et licet Eujus
  20. dentes sint inequales tamen semper quatuor viciui sibi ponantur aequales, itaque eruut 10 dentium
  21. varietaties; Xt pro decima parte rotae a circumagenda per subus ectam rotum e. opus est
  22. dentes quatuor in hac hypothesi proselle, et propelli. Cujus ratio mox apparebit ponamus
  23. aaitur rotam ta absolvisse circuitum, eoque momento 1y liberatii elatoriaue propellat decima
  24. vartem ipsius 1v. Coniderandum debebit ictue elaterm esse celor ut interveniat motiom ab
  25. ut si interim 2a ducatur a 2e, motus ille seu ductus superveniente hoc rorum snihil
  26. Turbetur, seu ut dacatur tot dentibus ab ea seu seu decimis 1V ducatur ra vel 20
  27. quot alias si ictum hunc non accepisset, et uni hoc novo dente praeterea seu nac nova
  28. a Ideo t dentes ad hibui complures
  29. Angit sibi infertos in a et e, ut a accepto ictus inter dentes ipsius e non vacillet. Est
  30. praeterea decima jyrationis parte procedat
  31. autem 1v mobilis super axe 2a 1B libere, nec ei cohaeret, nisi, ope elaterioli super hoc
  32. axe firmati, et in dentes ipsius rotae 10 intrantis quod facit, ut vidinane simul
  33. moveantur, sed cum transportatio sit, movetur tantum ix cedente elateriolo ui
  34. sive quia axis rav sequi non potest, sive quia forte tum dentes rotae a squae firmaes
  35. in axe ay) dentibus rotae e implicati, sive quia clateriorum, quod eotauia firmum in loco
  36. Ummobili super a, fortius illo elateriolo, quod rotam V, roto axi av annectit. At inquies
  37. si elateriolum hoc fortius, quid opus pluribus sisito dentibus, quam 10, nonne elateriorum
  38. atis tenet dentes rotae a, ne cedant et vaullent, sed. forte verea me verendum, ne ictus
  39. fint eo momento, quo elateriolum est in motu, nec retinet, ideo securius ad hibentur dentes.
  40. Elateriorum
  41. autem quod1V annectil axi 2a1V, hunc habet usum insignem quod licet
  42. Absentibus dentibus kiam elateriolum in motu non est
  43. 1V propellitur Momentanca transpor.
  44. tatione, ac proinde x minus quam una decima, integra propelleretur ab axea
  45. axis nonnihil et ipse procedat, interim dum
  46. 2aD una de suo una decima Burtationis parte promoto, tamen elatariolum
  47. hunc defedum suppet per se valiclateriium suppelt, quia differetr
  48. per Elaberiola, Cum differentia minor sit dimidia reditur ad idem, (si major foret iretur ad sequens
  49. de
  50. Elateriolum autem quod V conjungit cum axe suo saltem tam forte esse devet
  51. ut tentae liberationi magni elateri a quo sequeas r propelli debet
  52. resistat.
  53. celeritatem tendentem efficere, ut subita sit
  54. tjam olini hoc methodus mihi nic
  55. transportatio; sed si motus ipsius 1V fieret daplo velocior hinc ipsius 2Y fieret quadruplo et
  56. interventum, sed per intermediam rotam, mitum
  57. ipsius 30 octuplo relocior, ec. quod in pro iuati denique ad immensam celeritatem
  58. perveniret, et tali vit non posset resistere elaterotum quod connectit 1V et 2a1v.
  59. quod si Elateri non 1y non debet immedrate ducere 18, sed poti tantum aliud
  60. liberare, ut ipsum ducat, tunc si ipsum ut Ractenus volueram in ipso axe 241Y
  61. Collocatur di cum eo circumit multae sunt difficultates, ut retendatur, praesertim ob grenta
  62. hinc opus rota oblturbinata de quoalibi. At simplicissima est haec via per ecaterium
  63. Nunc superest ut ipsam Elaterii Transsportuntis constitutionem
  64. separatum in loca fixo
  65. describamus. nota rsp verticalis ad rolae iv etiam verticalis planum perpendicularis
  66. pantam rangatur eota
  67. ejus denti p insistit lingula ef appressa elaterio, c
  68. hac dente suo r a brachiolo ou, in alterit sursumotinte tunc dens
  69. movetur sub lingula, et um apes omniit sit flexilis, elateriolum ex fossula, exit et dens
  70. lingula f (per suum Elaterium iberatum) seserrumpente
  71. in spatium interceptum inter p et proximum dentem. Interea in eadem rota mo-
  72. D agitur sursum dextrorsum
  73. vetur deorsum dextrorsum, et rotae 2Y dens respondens deorsum sinistrorsum oppositus
  74. sursum dextrorsum; ut 19. consentit ergo motus. pro retendendo Elaterio tautu
  75. ram a causa quadam motrice Generali quodam motu in amudhmassubfinem cujusque rolationis
  76. mulli diculvreae vel alterius ausae un ingente) moveri nomnul rota rsp quandof
  77. non est super p donec rursus ei vel simili insistat. ubimunt refert in quam parte fiat mosi
  78. Tantum ea debet esse rotae rps dispositio, ut cum f est in . non quidem langat roea ssed
  79. 1B sed parala sit ad lausendum conspricant enim 2Faq dens ipsius rotae rp (debet
  80. nonnihl esse longus, ut unguum sit vacium, et illetamen assequatur. Quando et eo tempore
  81. supremus dens non erit eminutus; ab quo tempore f non erit in p s erit eminulus ut
  82. duo ad huc subtitater
  83. caus motrix eum apprehendere, et p in L restituere possint
  84. sstiticnda cibentio facles f ex p, et dpoesitio dentum rota
  85. 37
  86. daraabsutm aisusncti
  87. o
  88. t
  89. s
  90. xelum si
  91. non longe
  92. eatur

Cite

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 4, 1, fol. 39r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 19). https://leibnizlegible.com/page/00051016:0077?run=19