Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 4, 1, fol. 45r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.89.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
The machine reads it as
- boe
- ta
- Arithmeticae racteaus ingentura
- perfectissima ad praestandum scd. id quod ea
- quam jam fifreri curvait praestat,et quide melius
- Rotae: e malliplicatanis seu dentium inaequalium
- a additionis;
- ciphrigeraet phansportationis
- C conus qui in axe rotae additionis ita positus est, ut circa
- non possit corari, sed gistebur non nisi cum eo possit tamen
- recta uultrocitroque moveri in axe ac, et regulanter quidem
- ab elateriolo quodam suo propulsa versus Y in unum
- ex decenreius foraminibeus inseratur, et ita connectat a cum v.
- sed tempore transporitationis repellitur hic conu versus a, et v liberatur ab a.
- Nec nisi exiguo elateriolo axi ac contrectitur, quod Elateriolum
- cedens transportationem non impedit.
- deconomia operationis haec est: rota mulciplicationis re circumagit rotam
- additionis ia haec (regulanter) secum agit rotam ciphrigeram 1V, (connectente convie)
- donec en absolvat cireuctum quo facto bradirolum iy tangens deutem roto
- transportationis ex. liberabit elaterium tensum quod tiet, quia Elateriam acumine
- acumen dentis p est rotae p est in Elaberii apicis elateri foveolat unde uli
- dimovetur, apex ille vi inter dentem p intinus absolvit propulsionem, quam iy
- coeperat et ope alterius dentis rotae p propellit 2Y; sine ra; quia scilicet
- za quanquam
- vi ictus istam 2V prius libernoirepulso cono 2C) liberavit a
- V adhuc Elateriolo nonnihil connectatur cum 2a cuius E est usus ut
- qui sempe eode Cujus elaterioli in axe rarc plantati Ec et in dentes rotae
- inserti hic est usus, ut licet oterim ut nihil plane propulsio celer ipsius 2V
- a ip orta turbet motum ipsius 2V quem simul haterere etiam debet cum 2rota 2
- dum ad forte a sua rota multiplicationis re, eodem tempore movetui. Nam ictus a ip
- ittu celeritas facit, ut longe ante absolutara dentis unius in ta progressum,
- recipial ra 2V progessum unius dentis a p et licet durante iteo progressu
- nonnihit etam pu ipsius 2 et liberatione a ra nonnihil progrediatur et 2a
- unde sequitur 2V a 2a minus quam spatio uno dentium iitervallo promoveri Monviatur
- quia tamen differentia est exigua, minor scilicet dimidio tentis intervallo, i aliu ognectendu
- tanta scilicet, quantus est progressus ipsius ra tam q exiguo tempore quo
- ictus factus est, et vero differentia minor dimidia semper corrigitur
- C
- ab Elateriolo, hinc easres nihil turbat. Quod inventum est
- im
- summe notandum. H pono similiter 2V eodem tempore
- si opus tronsporbationem efficere posset in 3V ope 2y
- et ita pono. Nom ictus ipsius 1p percutiens 2v salis fortis est ad Ep ope 27 a suo elastio libe
- debet jam mature retendi Elaterium majus ig1f. quod non potest
- fieri in hoc ipso motar hujus ipsius dentum intervalli seu decimae partis ipsius 1V
- quo facta est transportatio, quoniam ita sequens 2Y aliquando etiam
- eberet retendiere statum 292f, ipso ictu cum tn sportatine ipsius, 2V
- ab ip accepta, rursus nova linasportatio transire debet in 3. ita enim
- ep ictu suo deberet relendere 2p, quod facere non potest. Itaque
- sut sufficit istam retensionem fieripauto post, ubi notandum
- sis et ultra in V vl deber esse lingulas retendentes, quae
- nn sint paulolante vel post in, sed non in ejus plano; alioqui et dentes
- rotae ip quibus retenditur, respondentes lingulis relendentibus, etiam
- on sunt in eodem planocum deulibus rotae p, quibus de tenditur ab in
- sed in cam dentibus def quibus detenditur, et lingula relendentes
- cum dentibus quib,s retenditur sunt in eodum plano, alioqui alterum
- in alleru illideretur debent autem ita esse dasposita, ut quando
- elastium est tensum i incidere possit 1y in dentes sibi respondentes rotae p ad detendendum;
- quando vero esastium est laxitum, tunc incidere possit lingula indentes
- quaeritur quam mature fieri debeat retensio X quidem
- respondentes rotae p. ad reteradendum
- si nullus esset regiessu, sufficeret retendi rota elastrum rotae ip antequam
- ad huc denno srenitum absolvat rota 1V. Sed regresas facere potest,
- ut statim debeat feri retensio, auto quam lingula in inpriore,
- converso post absolutum intervallum tansportans Nam ponamus nunc
- esse ecae prodo ductam in 0. he bsel hoc situ hujus sciliet deci praesenti sciluet
- dentis promotione; qua durante non poluit retendi Elastium ob rationem
- paulo ante dictum. jam post hanc dentis promationem statin fit pegressus nu
- capte quam vel unus ad huc dens promoveatur (quanqua rau hic casus nec mogaopere turbare
- deberet quia aliter ei providerit manucorrigi potest inclo tamen ab elegantiam, taliriabesse)
- quamequit redcatu e ad priorem locum debet facta esse relensio, ut in eo rectens denno
- tendat, et unitatem i sequenti 2V, auferat. Hoc non alia ratio ne commode fieri posse uideo, quam
- immediati spuvatur in i sequatur inquam in motus antegrado, ut in motu retrogrado prodcedere posit
- es lingula escmiper crtitere topulas exem plarum ig) cac quacio spgdatur t, aom debetu essea a esse
- semperque ipsum
- agisu ato ceten
- et a, opus elateriolo
- quam ipso
- e
- Vato siu si
- elatioli qua vente
- intiat, et quider sent
- up
- hat, unde semne
- at
- collocat. praesertim
- insreli
- dim
- licet emni clas
- Ep aaeque
- forte cit hc
- Elastruuum ad
- tamen totu ictus
- elastri ep ipso
- Elastim 2p
- tantim modo
- pantum debet
- a moveri
- Omnir errgo
- feliciter
- espiraut.
- sic salis firert
- Examinavi denno, aun
- abe contradicerem
Cite
Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 4, 1, fol. 45r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 19). https://leibnizlegible.com/page/00051016:0089?run=19