Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 19v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.89.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 20r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. tra
  2. ita res instituendae, ut intra diei spatium machina talis utcunque
  3. in finem, omnia ex orichalco fiant, modulis in fuso
  4. ut fie psit insnin, quodemisi usi
  5. tum adapratione parbum
  6. Quantae plurimae fieri potest, intra paucos mensis distrahendae, antequam nod
  7. tas gratiam perdat.
  8. s) privilegia a plerisque Refonspp. ante vra a. Impalore exR. Franciae obtinenda.
  9. praeter privilegia illud obtinendum quoque, ut certus abipsis Numerus sumatur, item
  10. ut certus numerus subditis imperetur. in usum: (1) Univensitatum, et Academia
  11. rum, (2) deo Kunsctammoru (3) Bibliothecarum publicarum Mathematicis instro-
  12. mentis instructarum. (4) collegiorum ocietatis (ipsi instigandi, ut sibi curent a ppbus
  13. (5) idu anchm stammag. (6) judiciorum quae sunt pro revidendis raoibus lutorp. etc. 7)
  14. nofecturarum majorum. (8) avitatum aporum in primis mercatoriarum, et mari-
  15. timarum. (9) navium Regiarum insti usu nantico ostenso.
  16. inde subdtus ditioribus, curiositatum amaloribus vendantus, mathematicis, item, merca
  17. toribus nantis. mprimis vero societatibus mercatorum; urbilem senalibus, paefect
  18. terrarum
  19. (6) osptendendum minii posse numerum hominum salaria habentium machrua
  20. tatius pariter celeriusque operante: idque Certe per Gulliam plus mille hominu
  21. Raris cumtu calculis incumbunt. Hi possunt reduci ad 200. sed supponamus
  22. reduci tantum ad 500. habebimus 500 homines pendifactos si cuihbet 100
  23. sutati imputentur, en 30000 sculatos annuos dte nulla provin–
  24. cia nulla uibs est, in qua non homines in rationibus, ac proinde calculis labo
  25. Reproe sentandum Regisietim imperare veli surcabus ut sumant, pecuniam
  26. 4) Caetrum pr voluntariis persuadendis, cu plurimum possit gratia novitatis, in eo ais
  27. usum philo sophrae id est publicum mio suum versum iri.
  28. nctum cariusque venditum iri
  29. Merntoribus tactundum, nas hactatibus
  30. ulus nn eua nr
  31. da auteoia orum aut plerorumque Curosor et nicalam parsus cognine
  32. pro adresse
  33. vin
  34. per literas in Mercatoribus arbium celebriu, ut , quau, tour
  35. rcutr aligvis magnae fomae habendus, cui aliquid ueri ex quolibedostractou
  36. cedatur, ut 10 pour b0s
  37. cofendum cum mons. Kraf
  38. poy le peut faire devenir mode
  39. consistit, ut plures simul habeant, autequam alteoantiverit.
  40. lover
  41. es
  42. Jno BB.
  43. Emendanda autinquirenda
  44. 8 circa divitionem, quotiens ve l(1) divinandus communinuse, ut incharta
  45. quod in exemplis vulgarioprensque facice, velquaerendus per Thabdologiam vel (3)
  46. inspiciendum, quana ilipiat dividendus fieri minor divifore
  47. ob, continuum machinae motum. Ideo ecae remedium. Inspice sotu
  48. Sed hoc difficile
  49. ymo
  50. facere ut redire quoque possit
  51. qui eoanescere possunt, ut ad huc maneat dividendus major v.g.
  52. e 2 quidem evanescere impune pt. Sed si sic 227. evanescere impun
  53. non pt. 2. et enimpari, ut eo facto veplus sit novus circurtus, cum tud ab solo
  54. non possit. Eego ocagu, quando t, restat loco
  55. nimi
  56. mo p
  57. evanescere impunc Ergo quando loco 2. restat 1. loca acicula
  58. in eo, ut impingat quando 2 secundum fit B. Ergo dstantia
  59. nevenari seu integri circuri Et ita res facta eiit. su
  60. in
  61. restare 127.f patet a 12. substenti debere 9. ut restet His
  62. ergo casibus acicula locanda in D. Qua desenta videbis an novis
  63. rovum in cipere circlitum ut si sit AtEF qua delenta cum
  64. novus circurtus fieri pssit, cam tantum qui testat in
  65. lavical
  66. absolves in circulo quotilulum. Sisit. 82. resigt
  67. acicula in 6. fret: 22
  68. Est h difficultas quaedam quod scilicet transcortaoes non statino, sed
  69. absoluto circuitu frunt. Eeto b9 non est ponenda acienta in 7.
  70. ut fiat 19. Circutu enim absoluto lu debeat restare 19.
  71. restabit 13. ditserebatur enim transportar ultima du
  72. absolveretur circurtus, et intim adu um 6 detrahebanti.
  73. Respondetur id nobis oge in bonum. Eo ipso enim
  74. sit absolutus. Ultium enim est 1d. aC
  75. hic relinqui debet 37. pinus ex cerse
  76. atlve, ista 13. esse residuum. udno seuper
  77. iidus ad piora ao quodam nodo applicandim
  78. du enim 3 in locum 12. non ante om
  79. garebit, cun is sit ultimus circuctus
  80. quam ut tict ille qui aetimus est
  81. quar
  82. 43. ergo ultimo circuitu. at ii ab soluto, rest abit
  83. 15. Injo non est. Restabit) scililet
  84. intolo quatientis infiges clavortu firamunt quod proximu
  85. Ergo videndum in gre, an p
  86. divisione ((1) ancys
  87. prima adimi possit saloa dividen majoritole si pte
  88. illa cyphia subtrahatur per acicula infrea rotis addition
  89. (2) si Cyphia adimi no abundam quidem, sed adimi non pt
  90. ul
  91. Hs faptem tautum unque ciinus
  92. ideo aceda quotientis infigatir in FF(2) si cra
  93. integra adimaturs
  94. dimi non per salva majoritate, adimatur
  95. adtu abundant in e de fiungater ibi esse unitas v. g. 1. 3
  96. deula umtise.
  97. rg. 72,8 facto ad subtractione ergo facta sd est in deffecto
  98. 29 adima vel 448 act subtractione
  99. Cum enim 4. redundaris adimi
  100. 49 non possit adimatur 4- 1:s
  101. nifia acicula in 3, in rota subtractionis facta subtractione
  102. restat: 14 8 (vel potius aliquid aliud ob alia intrim etium
  103. potes a 34 adinere 29 dimnuta sed hoc nihil refert, supponamus ita esse: 140) cum
  104. est o
  105. e
  106. 120
  107. dimi simeliciteru 18 8b1
  108. 4 Gavicula
  109. adimatur 9a
  110. func rursus duo sunt casus
  111. 224 294 differentia enim inter primum
  112. 224 vel
  113. diviforem primum dicendum in
  114. vel
  115. 8 2 6, subtrahatur
  116. videndi
  117. comtantoatrii dego sequestrasta hoc ploco ein divesieado 2. in divi
  118. sore compara residuas Loa21 B21. (81) et tunc dividendus
  119. residuus vel est major divisore (26+ 224(294 vel minor,
  120. major, ut 2) qua sulle
  121. quam 24. vel 21 quan. 94
  122. o i internotas sequestratas
  123. primam divisoris et primam dividendi 8-2 = 6. ab substa
  124. he, in rota additionis a prima nota didisoris, acicula infia.
  125. quo facto absoluta ouit operatio et pro 821 habebis 2
  126. et poteris unum adhuc facere circurtum, et ideo in Rotas
  127. quiortieulis infige tudiculam in 1., et gistente machina abso-
  128. enta erit operatio. (4) si minor est dividendus rec
  129. datunc a prima
  130. residuo. (sequesnatis utrobius duabus primis potu
  131. divideris nota
  132. sed demta unitate, ut 8-2 = 16 - 1 = 5. Erga propro
  133. poidendis infines tudiculam quonent
  134. esd destaculo in Rota jodsentis. Aut cypretabi
  135. opro 631 vel 821. habebis: 521 vel b 2. Cumque atidem ut
  136. Cepeotus dici potest
  137. si st 34b
  138. mo B tutius est semper subtrahere tanta differntiam
  139. umitale mimilam, quia igntras cum finis, seu cam reicul

Cite

Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 19v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0038?run=25