Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 67r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 68v); this page is its right half.
The machine reads it as
- Ita 365. per 4. multiplicata sunt, quae prona
- peratio est ut jam per 2. quoque (seu potius 20) mul
- ud
- plicentur, opus est totam Machinam Multiplicationis, promoveri
- ut jam eota 5. mulsiplicanda et 4. multiplicaris collocentur sub
- rota additionis 10 ac proinde b et 2. sub 100. ac 3 et 1. sib
- 1000. Quo posito circumagatur Rota multiplicans 2: eo-
- dem tempore etiam 5. et 6 et 3. bis circumagentur, ets
- bis impingens in 10. Notam additionis) decem decades; sex
- in 100 duodecim centurias, 3 in 1000 sex millenarios dabunt
- prodiburit 7300. quae jam ipsa illa circumactiones, priori
- Poducto 1460. addita sunt
- ac per 1. (er potius 10 ) multiplicensur;
- Ult ergu tertia quoque operatio fiat promoveatur denuo
- Machina Multipolicationis ftotae scilicet Multiplicandae
- et Multiplicante simul, manertibus Rotis additionis:) locen.
- turque, 5. et 4. sub Rota 100, ac proinde 6 et 2. sub 1000
- Rotu
- et 3 cum 1. sub 10000 Circumagatur rota 1. eodem
- tempore etiam Rota 3. 6. 5. semel circumagentur, ac proin-
- de tantundem unitatum, pempe 36500. cistulae additio
- num addent. Habebiturque productum in summa 45260
- Onnotandum hic est, commoditatis majoris causa
- Grochleas eotis multiplicandis implantatas ita esse accommo-
- dandas, ut Rotae multiplicandae non possint non moveri motis
- Trochleis; possint vero trochleae non moveri motis licet Rotis.
- Ne dum circumagitur rota multiplicans una (v.9 1) rotasus
- multiplicandas omnes movet; rotam quoque multiplicante
- omnes 2. et 4) moveri necesse sit, quod augeret tantum
- ong, perturbaretque motum
- Notantum quoque nihil quidem referre, quo ordine collo-
- centur Rotae multiplicantes 1. 2. A etc. recte tamen
- collocari Ordine Cyphrorum 1. 2. 3. 4.5. nihilominus enim in potestate
- manet, quam primo quam secundo loco circumagere velis.
- Ne pota multiplicans v. g. quae 9. repraesentat seu quae
- novies Trochlea respondende major esse debet, fiat nimis magna
- nd
- impediri potest, si Trochlea at fiat tanto minor
- servata eadem proportiane inter Srochleam et Rotam multiplicantem
- tensione
- Se in motu, Chordarum Trochlearumque sequatur aliqua
- irregularitas possunt Bordarum loco catenulae serreae adhiberi
- et in Grochlearum rotarumque circum ferentiis ubi catena.
- incumbere debet denticuli orichalcer singulis semper catena
- annulis responsuri, infigi H
- Si nachinam admirabiliorem reddere vellemus, posset.
- effici, ut necesse non sit circumagi ab homine rotas promo-
- verive machinam multiplicatoriam de operatione in opera-
- tionem; rebus ab initio ita constitutis, ut omnia sponte)
- machinae fluant. Verum haec machinam redderent ut
- sutuosiorem, et magis implicatam, ita ad usum forta se
- nihilo meliorem.
- Restat ut de RATIONE DIVISIONIS
- in machina perficiendae dicamus, quam quidem sine omni
- prorsus animi Cabore, sola machina, in numeris magnis,
- nemo temere ojinor, perfeceris. Sed quicquid tamen laboris
- in nostra residuum est non potest venire in comparationem
- inextricabilis illius labypinthi divisionis communis, quo nihil
- in magnis numeris taediosius, nihil fallacius cogitari potest.
- Ecce erga Rationem ividendi. Esto numerus
- usi le tu su ret teisiam v
- cum antea fuerint sub 1
- H aut possent chordarum loco, dentes tum ir
- tum Rotis multiplicantibus affigi, ita ut
- rota multiplicantis, dentes Trochlea
- attigerent
Cite
Leibniz-Handschriften Aufzeichnungen zur Rechenmaschine LH 42, 5, fol. 67r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00051018:0133?run=25