Search the Nachlass

Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine, fol. [16]v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.88.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. +
  2. instrumentum Alithreticum
  3. .
  4. Novum et admirandum oibus
  5. c
  6. hactenus inventis perfectius
  7. se
  8. Cujus ope additio subtractio et muliti
  9. plicationo nullo, divisio et radicum
  10. extractio minimo animi labore, sed
  11. sponte machinae semel rite dispositae
  12. ita novem cysphrarum numeri in sputarem vini
  13. cehrinifiant nudi
  14. Sunto 9rotaeori vel annuli horitonti possit
  15. perpendiculares diam etro, axe paralleli,
  16. ejusdem magnitudinis sibique paralleri,
  17. ita ut centra s omnium sint in uno
  18. axea communi eoque ad dium pe dia–
  19. metrum perpendiculari. Divisae sint in
  20. has partes: 0. 1. 2. 3. 4. 5.. 67. 8.9
  21. nempe 10. scil. 0- 1. -2- 3- 4-5-6-
  22. 7= 8 = 9= 0. Numeri cuilibet parti
  23. sint ascripti. Rota quae tota circum voluta
  24. est efficiat sequentem sinist vicinam sini-
  25. strorsum converti unomgratu progi con
  26. verti uno gradum, sed dextram non contingat.
  27. cuilibet rotae superius immineat qui jugum
  28. quoddam. Esto rota A ingum bc. pori-
  29. contiparaleclum at axi rotae diahatro
  30. proinde perpendiculare. Sit jugum post
  31. cen
  32. rotam et versus compatantem,
  33. e eo exeant duo styli errati de df
  34. alter super altrae infra rotam, alter
  35. progredi alte regredifaciens Ex opposita
  36. jugi parte qua rotae non obvertis sit
  37. linea descensus pro ponderibus divisa in
  38. partes, ita ut quod descendere dult pi
  39. lidum 1 gradum rotae covertit movendo
  40. meam servatam inclinatione sua vel accli
  41. natione (inclinatioe eam quae ascendge
  42. inclinade quae descendhe facit, t
  43. vel contra ut lubet pro ut in rota signas
  44. rotae admotam applicatam impingit
  45. movere cogiti uiciam 1. si duos
  46. intidet in aliam unciam, di ita porro,
  47. quolibet gradu in novam, eamque
  48. secum, quippe ex globulo seu trochs
  49. pe mono spasto pendentem deprimet
  50. Haec constructio jam sufficiens est ad addi-
  51. tionem subtractionemque. in numgre utcunque
  52. magnas, cum nec Canum sinuum soleat
  53. ultra raduum 100 e0000 progredo
  54. si
  55. idemque sufficiat et in Logaris mis. possant
  56. to facile pro agari hinis eo qui altius
  57. ascendere addi duae ad huc aliae rota.
  58. odem pconimus
  59. es
  60. procul a Centro ineae descensgue propinque
  61. ad ipsum prout debet multum ponderare
  62. pro. oponimus ubi opondeat, quae opa
  63. jam tabi, umers veses neut esse s votata
  64. cum in finem luiha de scensus debet esse
  65. curous et ascensus in contrarium pon
  66. deus de relibet dente, non ergo in
  67. rochlea monospasto. Ita quantur
  68. eum muatum collocabit
  69. in rota sint in rota collo
  70. Cauda 19 iter 8. circu
  71. imponat, vesimae . pondus, peunt
  72. timae 1. Et sic de caetris. Impo-
  73. nendum sit ultimae 9 et 8.
  74. imponati primo O. mos ubi resur
  75. perit et d. sed ut res commode. fieri
  76. queat sint in promtu duo plura
  77. pondera ne expectari nhesse
  78. hac unius de scensum, na descendent
  79. suul sed linta arcus descensytanto
  80. abet esse longror ut simil possit
  81. imponi gunst 9. debet esse qu
  82. 10 mase 9. debet esse q grad.
  83. quilibet gradus pro unitate. Quanqua
  84. aro hoc opus it in additioe, ubi
  85. transversim imponiti, X ita ex pectam
  86. pote vigs. dum summi numer in
  87. reliquis columnis imponuntur, interi
  88. descendit primu. Estlla in follibus
  89. Est tamen cutile plura ponta habere
  90. e
  91. dent et cinumagent rotam semel
  92. et ad huc per novem gradus, sed scucel
  93. circumacta unum gradum promovem
  94. in nota sequente, prorsus ut in numens
  95. si quicquid ultra de novenarium est
  96. numerus sinister rejicitur in eummarb
  97. sequentem. Atus ita ine ullo
  98. labore meo, dum pondela tantum
  99. colloeo, summa quantumcumque magna
  100. Totae ques sive perforaminuta eta-
  101. cenfe
  102. collecta exgibebitu. Subtracio
  103. facinor, quia non nisi numgor duor
  104. plures nn subtrahendi prius addiossunt
  105. ut proinde vix exicaus vexare macdi
  106. nam operae phetium its2 Ay12
  107. en
  108. N. man sorte ang polypastum meum aplicier, ournu
  109. ven
  110. ats
  111. ad si must un
  112. ema
  113. n eodem plano ono
  114. n
  115. dre n
  116. nase ambuot
  117. un parallelitea
  118. n
  119. ler.
  120. et
  121. 1
  122. peris

Cite

Aufzeichnungen von Leibniz zur Rechenmaschine, fol. [16]v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 25). https://leibnizlegible.com/page/00066559:0034?run=25