Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 1, fol. [16]r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. postrema via superficiei transverse motae est solidum. Atque adeo
  2. soliti ectio est Solidum est cujus sectio non est plus aliqua sectio est
  3. superficiestinra exceptis lineis det determinatis quibusdam sectinibus, quarum
  4. aliqua sectio est superficies, sed nulla plus quam superficies quanquam
  5. revera omnis solidi sectio sit perfectio demtis quibusdam determinalis,
  6. postt
  7. ubi sectio potest, esse linca vel punctum A:ainea ut si duo prismata
  8. per acies conjungi intelligantur; punctum, ut si duo globi se tangant
  9. Si quis tamen malit negare duas superficies solo puncto cohaerientes
  10. aut duo solida s solo puncto aut sola linea cohaerentia, unum componere
  11. is dicere poterit superficier esse aus quavis section esse lineam, et
  12. uamvis
  13. bi solidi quamvis sectionem esse super ficiem.
  14. Quando autem
  15. motu puncti linea fit, sumendo punctum vocando Y, poterit
  16. linea appellari Y seu loras omnium Y successivus. eademque ad super-
  17. et superficies erit P. corpus _
  18. ficiem et corpus transferri
  19. C et superfictes erit a
  20. possunt Quanquam si de motu sermo
  21. non sit etiam superficies vel solidum possit vocari Y, cum scilicet
  22. locus est omnium punctorum Y certa lege designabilium. sed Raeque ex
  23. lineas non intelligenitum esta posse esse un.
  24. additis discerni possunt poceru
  25. quod ait Euclides superficies extrema esse
  26. Linea Recta Euclidi definitur, quae ex aequo sua interjacet
  27. puncta. Haec definitio prorsus obscura est, nec certam notionem menti
  28. ingenerat. Unde unspiam in demonstrando adhibetur. Archimedi definita.
  29. Minima inter duo puncta. Sed et hoc sum quae definitio, adhiberi potest, quia
  30. lires nsurpan
  31. tamen rectae formam non satis declarat aliae adhiberi possunt. Et quidem
  32. t excogitavi complures rectae definitiones miratus saepe hanc inda-
  33. gationem penc ab omnibus praetermitti
  34. Rect _ inter a Recta
  35. igitur a me aliquando definita est: locus omnium punctorum suae ad
  36. duo data puncta relationis unicorum.
  37. item Rectam esse lineam
  38. 4)
  39. undet
  40. que non habet diversa latera diversitatem, ae inti potest: se quod rectae
  41. qe
  42. affixum est, ipsa immota circumagi potest
  43. i Recta est , quae
  44. tria puncta data; sint ea A, B, C
  45. eodem modo se habet ad duo quaeunque inti s diversa, ad quae
  46. ad suo tata duo pets puncta se eodem modo habent, quam quam nec hoc addi
  47. necesse est, duo ejs puncta illa, ipsius rectae puncta essei cum hoc ex
  48. ipsa definitione sequatur
  49. jae cur
  50. d.
  51. o
  52. CA soGaltum
  53. lod
  54. ata
  55. eat
  56. Ar B. Yc tor punctum Y, quod etiam se habeat ad Aug ad B. plindae
  57. locum omnium Y, seu lineam Y esse rectam. H
  58. p
  59. V
  60. Ata possumus
  61. etiam definire planum Rectam per planum, et ipsum planum indepen
  62. denter a Recta hoc modo: Planum est sectio solidi eodem modo
  63. se utrinque habens in secando. Et Recta erit sectio, plani reodem utrinque
  64. postremo Recta definiri potest adhio
  65. adhibita notione similitudinis erique eia linea puncti quae semper se habet
  66. lavius notie no r
  67. modo se habens in secando.
  68. similiter ad locum digressionis.
  69. regulam qua lineas rectas ducimus examinandi rationem, attulit, qua
  70. succedente, indubitatum esse ait, rectam esse. Nempe, ducta recta Cd ope
  71. regulae AB, converti jubet regulam, ut D transferatur D transferatur in C et vicissim
  72. seu dextrum transeat in sinistrum et contra; quod si tunc adhuc congruat regula lineae
  73. ductae, indulitatum dubitara (inquit) non debet quia regulae fiti possimus.
  74. sed hoc non est usque quaque verum. Nam succederet, etiamsi regula esset circularis
  75. vel Elliptica ut CFd, posito C et d e utriaque se habere in Ellipsi modo eodem. seu eF
  76. si arcus esset rectilinens ut sic dicam, eGd
  77. constans ex duabus rectis angulum facientibus. Melius Rectius ergo sic convertetur
  78. et DF congruere. quin imo succederet,
  79. regula, manentibus C et d regula convertitur immotis regula convertetur, ita quod
  80. veluti si transferatur ex ABCd in (A) (B) cd. quod si tunc quoque congruit ductae,
  81. signum est utrinque se eodem, modo, seu non differre lateribus, alioqui haberet
  82. signum Jaciem regulae nec concavam esse nec convexam; prorsus ut paulo ante explicuimus
  83. est
  84. bmne quod lineipsolis
  85. Prficiem
  86. se. Alias
  87. Hadeoque nullum in ea
  88. et
  89. noex
  90. loncavi
  91. =locus punctorum
  92. quorum quodlibet
  93. quotcunque aliqu
  94. ila ut C, D, E, s habe
  95. sit de puncto
  96. t
  97. d
  98. vel buoiter
  99. recta est leus omniu
  100. puncto
  101. t
  102. tria de
  103. A p..-
  104. b
  105. plana superficies perinde ac recta linea varus modis defincti potest
  106. Nam est minima inter eosdem terminos; est sectio potest generari recta super
  107. duabus rectis intecedente incedent eodem modo concurrentibus le incedente
  108. vel ubique eodem modo se habentibus invicem, incedente. Est etiam locus
  109. etiam
  110. emnium punctorum ad tria data puncta in eadem recta non posita, unicor
  111. suae relationis unicorum. Caret est etiam superficies carens differentia
  112. laterum, ita ut nec concavum habeat nec convexum. Vel quod
  113. eodem redit, solidum secans est sectio solidi utrinque eodem modo se habens
  114. in secando. Vel est locus omnium punctorum eodem modo se haben
  115. sit punc sint duo puncta data A et B
  116. et sit Y punctum ita ut Y. A ∞. Y. B dico Y seu locum omnium Y
  117. tium ad duo puncta data
  118. Euclidis autem definitio, quod planum ex aequo suas interjaceat
  119. tale
  120. lineas certam notionem non habet praebet. Ex aequo si idem sit quod aequa
  121. biliter seu uniformiter non sufficit, eum etiam circulus circumferentia circularis et helix
  122. tore planum.
  123. sua uniformiter uniformiter a puncto ad punctum procedat, et superficies cylindrica
  124. et sphaerica uniformiter a corculo ad circumferentia ad circ umferentiam
  125. planus Angulas, inquit Enelides est duarum linearum in plano sibi vecurrem
  126. trum ad se invicem inclinatio. Sed haec notio obscura merito censenda est, q neque
  127. enim praebet modum aestimandi. Equidem dici potest Majorem esse Angulum, qui cadit
  128. Angulum ABC angulo ABd, si, cadat Bd intra AB et BC, sed hinc nullum datur
  129. principium aestimandi quanto sit major. Talis ergo imperfecta magnitudinis
  130. notio est, quae in scientia Geometrica non hrabet locum, ac proinde non ec
  131. Ingulus contactus diversi plani generis et cum angulo rectilineo, Quemadimodum
  132. Angulos rectilineos astimamns
  133. proportione arcuum ad circumferentiam seu numero graduum. At, angulum
  134. diversi generis sunt linea et tempus.
  135. contactus aestimamas per padium circuli osentantis. Itaque si ab angulo acuto
  136. ABC transeatur rectu ad angulum rectum
  137. A ABE Vontinne crescendo
  138. utique si angulus semierrendis semicirenli esset medius inter angulum AB D esset
  139. medius inter rectum et aculum, per ipsum transiretur, quod tamen non fit. Unde
  140. dicendum est angulum semicirculi quatenus differre dicitur ab angulo recto esse aliquid
  141. ngular
  142. itaque secundum notionem magnitudinis Geometricam dicee Euclides non
  143. de
  144. dut
  145. angulum contactus esse quovis recrilineo minorem; cum nihi sit p nulla enim paru
  146. anguli rectilinei aaet angulo contactus aequalis assmmi potest dari potest. Creterum
  147. angulus pectilinens etiam moto vertiginis explicari potest, si scilicet recta in plano
  148. cerca eontium feratur erunt anguli ut veltigines, seu mon posito aequabili, ut tempora
  149. sit recta AY seu motu xistente quocunque aequabili vel non, ut arcus a puncto
  150. in recta mota immo fixo, percursi, sit recta mota AY circa centium A, in plano
  151. Terminus est pot quod aliculus extremum. Ht. Haec Euclidis detinitio videtur
  152. AY (Y) erit angulus ipsarum AY et A(Y) ut
  153. esse ejusdem per idem. ro supra Terminum definivimus: quod commune cum alio esse
  154. Circulus est figura plana, cutus terminius puncta omnia habet ub uno intra figura
  155. otest; partem communum n non habente
  156. posito aequidistantia intru quam sumi potest punctum ex quo omnus rectue ad terminum
  157. Merto conditio addita est, quod punctum debeat
  158. esse intra Etutum in circulo, alioqui annulo cone conveniret haec definitio, cui circntus
  159. figurae ductae sunt aequales.
  160. inclusus esset exemtus. Peripherim cicu est linam ita si jum peripheri autem erit
  161. autem cinuli, erit oY erit locus omnium punctoum Y, ita ut sit AF recta AY. magur,
  162. diameftum circuli bene definit Euclides, quod sit recta
  163. percentium ducta et in peripheriam cirenti utriaque terminata sed quod addit; debere
  164. eam secare circulum bifariam secare super vacuum est, cum pateat ex dicts posid
  165. ex definitione possit debeatue demonstrari. Idem est obreatitium, assumit enim specie
  166. tudinis datae
  167. definitionis quod est demonstrandum. Unde et merita thaletis demonstrationem proclus
  168. cum Euclides Rrectangtum Triangulum tefinit, quod Rectum Angulum habet Amblyconum
  169. rectausu
  170. quod obtusum; oxygonium quod Rectum; supponit omnesaculos, supponit non dam Trangulu
  171. attulit, de qua infra
  172. quod dao habet angulos rectos, quia triangulicres augulos sumtduotus rectis aequales. Ex quae
  173. se theorematibus posteriores
  174. apparet divisiones interdum
  175. + unde etim
  176. definiri plar
  177. potest, cui
  178. ubique recta
  179. potest
  180. aecormmodar

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 1, fol. [16]r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39). https://leibnizlegible.com/page/00067960:0031?run=39