Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 22, fol. 3r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.89.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

The machine reads it as

  1. unitas in
  2. minor una parte minima, in quam hoc loco scala divisa
  3. est, id est minor quam L. Et it sive AQ erit
  4. propemodum mensura communis unitatis sive etiam scalae,
  5. et ipsius AF. Et quanto magis subdiviso erit scala
  6. eo minor exit error adeoque erit tam parvus quam quis
  7. velit, sive minor quonis errore assignabili. itaque AF
  8. et AG etsi sint incommensurabiles, sunt tamen homogeneae seu comparabiles, et
  9. ideet inveniri potest mensura communis tam prope exacta
  10. ut error seu residuum sit minus data quantitate. Atque hoc est fundamentum appropinquationum, et
  11. hoc est sund me computandarum Tabularum, etemque Logisti cae binariae vel sexagenariae vel etiam
  12. Lgistice decimalis, si quidem scala in decem partes dividatur
  13. et tarum quaelibet in alias decem subdividatur, idque quantumlibet
  14. Aequalia raque sunt quae eadem posita sstensura isdems continuetur. Etsi enim scalae instrumentis satis subdididi non
  15. aut aequalia sunt semper possint, mente tamen sive calailo ad summam
  16. exactitudinem, quae quidem in pruxi optari possit, procedi potest.
  17. quod quonudi fiat msra asperebit.
  18. Mius Manus est quod alterius majoris parti aequale est. Simisia sunt qua
  19. quatenus homodee sunt ut LGD minus est quad lato AC, aequale est enim eju
  20. parti, seu quadrato DF et quadratum AC est majus.
  21. non
  22. disceru
  23. similia sunt
  24. si (quatenus homogenea intelliguntur) non nisi magnitudine sua
  25. ossunt, quod scilicet unum altero majus est, ut
  26. perfecta
  27. triusect, ut qu
  28. sunt
  29. C
  30. nim iscrimina
  31. in divas ideo sunq sisa, ve
  32. iver
  33. eriis
  34. is exurgunt Axiomata sequentia. Totum est aequale
  35. mnibus
  36. pjus
  37. u est quod ulter
  38. snore. Aequalia edem
  39. sati exhibent aqual
  40. bt
  41. a exub sta
  42. a
  43. ti aeq majore es
  44. uineu
  45. mmodo dmua
  46. imic
  47. futier
  48. vel Logistica,
  49. Algebra, est scientia de quantitate in-
  50. seu res partitus praeditas
  51. genere. Versatur circa quantitates quantitatum (quae spectantur in rebus partes habentibus,
  52. in quantitatum inter se relationes scomparationes
  53. scilicet et aequationes relationum connexiones (theoremata
  54. scilicet et cagones) ac denique connexionum eatenas
  55. seu Calculum. Calculi autem; et ommino scientiae
  56. hujus fius est solutio quaestionum sive problematum
  57. DQuantitas rei, ex. gr areae ABCD exprimitur
  58. per numerum posito aliam rem, ut pedem quadvatum
  59. x. gr. quaternarium
  60. AEFG sumtum esse pro Meusura seu Uuitate reali. Si vero
  61. alia assumeretur unitas AHIK quae est s quaduum quodratum
  62. semipedis AH quantitas areae ABCd esset 16. itaque pro eadem
  63. quantitate diversus proveniet numerus pront a assumitur unitas.
  64. apr quantitas non es numeus definitus, sed materiale numeri seu
  65. numajus indefinitus, assumta certa mensura definiendus quantitates
  66. livu
  67. erpo quantitates ergo ex primuntur vel numeris definitis, ut. .2
  68. vel indefinitis seu literis aliisve characteribus. a. b. O. D. Himc aequntia
  69. sutssNumerus est homogeneum Unitatis. id est compurari (ang lastota alia M
  70. adeoque comparari cum unitute eique addimi addi adimique potest.
  71. estque vel aggregatum unitatum qui dicitur integer, ut 2. (seu 14 c.). item R. 3.
  72. (seu 24 sive 141+1) vel aggregatum partium aliquotarum unitatis quidicium Fractus, mi
  73. unitatis, ut si unitas ex gr pesailai ris quattus pedissenter +isque interdum reduci potest ad integrum (ut fedem
  74. in quahartes ti
  75. ita exprimetur vel vel denique numerus est aliquidhomo
  76. tuni et res alio ju quanttus tunc re
  77. geneum unitati alio quodam modo determinatum per relationem
  78. lationes possunt esse infin
  79. diculia. Nempe sit
  80. sou latus AB.) id est numerus
  81. ad unitatem determinatus, quae quidem re
  82. qui per se ipsum multiplicatus facit 4. is numerus erit 2. itaque cun 2.2 sive aa sit 4.
  83. nitae sed maxime solennes sunt per uerat
  84. numerus 4F CABCd) quaeritur ejus radix,
  85. a se (Saa) est 2 (a). atque hoc cusu raiix reduci pat
  86. potest ad numerum communem seu rationalem. Sed interdum
  87. et
  88. haec reductio aut non succedit. Ex gr quaeritur numerus, qui per
  89. se ipsum uttiplicatus Ex. gr. quaentur numerus qui per se ipsum
  90. multiplicatus faciat 2. is neque est integer (alioqui enim cum
  91. necessario sit minor quam 2 foret unitas, at unitas per se multi
  92. plicata facit 1.) neque est fractus, quia omnis fractus per se ipsum
  93. multiplicatus producit alium fractum, ut producit d live 2+
  94. itaque non est numerque intional nisi irrationalis ut vocant, sive
  95. potius inessabilis, qui sic scribitur S2. vel S9, 2. vel HC id est ade de 2 vel vel Y2 id est
  96. id est radix quadratica de 2. posito enim hunc numerum esse y:
  97. ne quis ut par
  98. tunc ejus quadratum yy sive ys erit _2. int fucatur At aingonalis
  99. ut appareat hunc numerum esse in rerum naturae qucatur At aiugonalis
  100. quadrati AEFG. sit AG 1 nempe unus pes, cujus quadratum esti (nempe
  101. est ipseq ipsum spatium AEFG se es quadatus) tunc ipsa AF, sy quam vocabimus y
  102. erit y seu 12. nam ejus quadratum AFBM est 2, (nempe
  103. duplus pes quadratus) est enim quadratum AFLM daplum quadrati AEFG
  104. nam dimidium ejius A triangulum AFB. toti AEFG aequale est.
  105. cum ergo utique numerum definierimus homogeneum unituti, utique
  106. vel propemodum, Exacte
  107. quidem
  108. (vel pr
  109. debet aliquis esse numerus cujus ea sit relatio ad unitatem, quae est rectae
  110. AF ad rectam AG, sive debetes posito AG esse 1. debet esse numerus
  111. quo exprimatur quantitas ipsius AF qui dicetur esse. I2. Eods Rausem erit 2.
  112. AL autem erit 2) (itaque s. sit Scala AB. livisa in partes aa e duas, quatuor, octo, sedecim, c atque ita porros subdivisa
  113. Predeunt quantitates (ut et numeri) vel simpli
  114. ex simplicioribus compositae vel per Genesin vel contra
  115. ex compositis simpliciores per analu sin.
  116. quantum libuerit, huic sialae utiqe recta quaelibet
  117. ipsa scala minor applicari, (adeoque numeris aplicari
  118. potest, et quidem vel exacte, quando scilicet uadi
  119. incipiens ab initio scalae incidit in aliquod punctum dixisionis L
  120. cujus proinde numerus in partibus sculae habetur
  121. ex. gr. AE existente 1. tunc AL erit 3. et tunc
  122. ut AL
  123. ecta
  124. AL est scalae commensurabilis; id est datur mensura
  125. quae repetita tam scalam AB
  126. communis seu recta AN Cq
  127. quam rectam AL efficit ser metitur. Propemodum vero
  128. numeris recta pealae applicata eplicari potest, quandi
  129. non incidit in punctum divisionis, quantum vis scala
  130. antme subdividatur. Et talis recta ut AF est
  131. cum scala incommensurabilis ideoque numeris rationalibus
  132. sive effabilibus explirari nequit nisi propemodum. Quoniut
  133. tamen necesse est, ut cadt scalue applienta AF scalae applicata
  134. tum A un etito incidat inter duo puncta divisionis seut
  135. translata in AP. Incidat saltem inter duo divisionis
  136. AH
  137. puncta uti certe incidit inter 1B et 1E, it q
  138. posito scalam AB in sedecim partes aequales esse divisam
  139. quorum quaelibet est pars octava unitatis vel pedis pe
  140. AB hinc si AG, vel A2 latus quadrati sit pes tunc AI
  141. vel AP incid et ssine Z) et L pedis, adeoque si
  142. iti is eroes tarer sea
  143. AH et A
  144. cuju ABCd quatuor pedum
  145. quadratorum
  146. mnsjs copuuntus caciri
  147. terminiqe continer possunt
  148. 14 cug
  149. ma ante
  150. sen eadem
  151. apprari A
  152. dunt quae Hodem
  153. sive quae quantum ad conside.
  154. rationem ejus quo Homodonea sunt discerninon possunt
  155. frunctus
  156. a libra plumbi etlibra dupri duo ratum
  157. igrua
  158. in purs Gt
  159. e
  160. ma non sint
  161. ossun transformatione
  162. n 2(D est quater AH
  163. ut AB(est 4AH seu 4 dimidice sive
  164. riangulo Gndafiet quadratum
  165. est quod a sen 2. ponito _ +. 3 est bsen ab et e
  166. (proquadcato ABCD fig. 1.)
  167. Simiitia sunt quae sula
  168. eniont isetui
  169. Dd sig
  170. ee
  171. + et qucmus modo
  172. instituatur divisio
  173. Caam quadvatum e Z ept 25.
  174. inuonatis

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 1, 22, fol. 3r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 39). https://leibnizlegible.com/page/00067984:0005?run=39