Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 2, 1, fol. 259r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.87.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 260v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Arithmeticum adhibeatur, cujus ope factum est, ut omnis Nmer calculi labor imposterum haberi
  2. possit pro nullo. Quod est dimidia molestiae parte scientiatum Mathematicatm exonerasse: ne dicam
  3. maxima. Sane eum omnia Numeris, Notis, Figurisque transigantur; constat numerorum tantum servi-
  4. lem esse tractationem in exemplis, et quem labens alteri perpetuo transscriberes; neque enim in ea invenit animus
  5. sie Analyticarum
  6. quo pascatur: cum contra notarum figurarumque ti examinatio in alias rejica non possit, as eniu dedignari
  7. est ignorare velle naturas aerum.
  8. per Numeros,
  9. Atque ita satis comprobata calculi veritate Gpometrica quoqueAppropinquationis nostrae constructio
  10. ascribendaest, quae neque inelegans opinor videbitur, et er expedita; cum fere tantum rectarum parallelarum dctu
  11. ac transporratione peragatur. Ea ergo pancis huc redit. Poctis e Datis rectis, a radio, b tangente
  12. semiarcus minore quam a Dato segmento quadrando cujus semiarcus Tangens bi C fig. 3.) minor sit radio
  13. a. inveniatur ad e ipsis a et . Radio et tangenti (a. b). tertia proportionalis decrescens (B) GH. et alia
  14. nventa
  15. LM, ita ut ratio GH: LM, sit duplicata rationis a. b. ( ( ( 3) ipsius GH alterutri extremo
  16. ad rectas angulos applicetur, lunctaque (M)G, jam LM aequalis ipsi (L(M) parulela Triangule (M) HG applicetur
  17. parallila basi GH ; eodemque modo cujus supplicatae a vertice (M) vel (∞) slcissa (M) M vellN(O) eodem modo trans-
  18. feratur in No sive altitudini Trianguli applicetur; rursusque hujus quoque Applicatae Abscissa C)D. vel (9)O vel L)
  19. 9. atque ita porro quaelibet
  20. teans feratuo in applicatam A vel (4 (p) transferatur in applicatam transea
  21. vel (9B transferatur in abscissa ex aliqua applicatione nata, aliam rursus faciat applicatam; idque quou sq
  22. obu
  23. tia s atalelam, utrinque ad exitum figurae per-
  24. venientem; qearum maxima basis dicitur; minima in verticem evanescit. Abscissas vero portiones altitudinis
  25. i nour
  26. nom
  27. itas
  28. ab nimia prodeuntium abscissarum pabe
  29. n vacabu
  30. Applicata autem vocare soleo generat
  31. (id est rectae a vertice ad basinductae) inter applicatam quam libet et vel verticem vel bas in interceptas
  32. Unde alias a vertice abscissas dicimus, alias a base. Sed cum simpliciter Abscissae dicuntur intelligi solent, a Vertia
  33. His ita factis in alia quadam Recta pro arbitrio assumta (unde eadem sufficit exemplis
  34. diversis) assumantur portiones aequales continua. D. 1. 2. 3. 4. 5. 67, 8. 9. c. quantum satis esse ex diundis ex
  35. sasuinita
  36. unitate
  37. ut hic quoque
  38. et ita porro. Denique ex initio Rectae assumta ad extrema sepplicatarum rectae ducantur; et
  39. impares signatis ordine apblicentur; quo quamlibet libuerit angulo
  40. Denique ex primae portionis Rect assumla, punctis extremis recta ad quamlib ad quamlibee applicatam
  41. ducantur duae Rectae inter se paralletae, quarum extima ex puncto o vel a. extremitati Applicatae acurrat.
  42. minor LM in 5, Rectae assumta
  43. Portiones abscissae inter duo orcursuum puncta interceptae, S. TV. W X. V Z transferantur ad
  44. maximam AS eo cum discrimine, ut portiones numeris imparibus 5. 9. 13 et c. applicatae ei continue
  45. adimantur, seu sumantur in ipsa recta RS ab uno extremo versus alterum, ut 5 U, Z (9) yZ tanslataes
  46. apparet in (D) (C), set R(V), et (7) (Z) fell (21) (Z) contra portiones alis numeris imparibus appli-
  47. per saltus omissis, 7. 1. 15 etc. applicatae, ipsi RS. continue addantur, seu sumantur in ipsa continue
  48. in alterutram partem, oppositam ejus a qua portiones adimendae introrsum sumtae sunt, producta, ut hoc
  49. loco exempli causa (7) WV X tanslatam apparet in (W) (X vel S(X) Taudem prodluctum extot
  50. additionibus et subtractionibus, seu distantia inter dyo ultima puncta (Z) et (X) alterum introrsum
  51. alterum extrorsum assumta ducatur in rectam bB Factum Rectangulum (7) (X) (B) aequabiti
  52. propemodum differentiae inter Semite tangulum ex Sinu verso arcus segmenti quadrandi, et tangente semiareres,
  53. et segmentum. Ac proinde, si (Z) (X) adimatur a Simi vero L
  54. V)d vel D(D),
  55. Resituo Rectang ulum (D) (X) (B) sub Residua (X) (D) et eadem Tangente semiareus, b
  56. aequalit Segmento ad quadrandum proposito tam paulo majus quam voles
  57. Quanquam exacte haberi hactenus non possit quantitas erroris, id enim foret circulum quadrare potest
  58. tamen dari semper quantitas ipso errore major: ut intelligamus si ea sit negligendae tuto parvitatis,
  59. erit parte
  60. errorem ipsum multo minus turbare debere, Ea autem quantitas errore major ita semper inveniri
  61. ten
  62. + b7 b2 etc si ejus in unam summam collectio
  63. sumn
  64. ad certum usque terminorum numerum, ut syfficere ostendimus, producatur; utique quantitas omnium Termine
  65. b
  66. qua quantitate, ut aliam inveniamus
  67. da
  68. 2a
  69. = 5a
  70. potest: Resumta serie nostra
  71. infinitorum residuorum, erit eadem cum quantitate erroriis
  72. a etc. cujue summa regulis jam
  73. 17
  74. 134
  75. Amajorem a residuis terminis infinitis, ut
  76. ba Motis inveniri potest. Quod ut fiat dispescatur in Veries duas terminorum alteram affirmatorum, al
  77. a
  78. t exalteram negatorum is + etc. Quarum utraque cum sit srogressionis
  79. Gcometricae continue de rescentis, summ paticus e (cujus ratio: summa patiens erit. Summa autem
  80. ideo
  81. bea
  82. Et aebi a ba priinis seriei est
  83. dele
  84. et possepieris bos Et smma Seriei totalis, seu
  85. 8ua 67
  86. Quantius hrrot
  87. sumu
  88. va
  89. a
  90. Elgo X
  91. bra
  92. 6
  93. E X
  94. bn
  95. i
  96. ast
  97. C. =
  98. Edcumd. P agu bi
  99. a a.aB

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 2, 1, fol. 259r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 44). https://leibnizlegible.com/page/00067993:0519?run=44