Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2, fol. 56r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 57v); this page is its right half.
The machine reads it as
- Tentamen de Motuum coelestium causis
- constat satis hodic. Veteres, praesertim qui Aristotele et ptolemaer
- acede
- secutisunt nondum agnovisse paturae majestatem quae nostro demumcs
- luxit. Ex que Copernicus
- m eius dedrinam exujus in veratis praestete adus tych
- solem ferri Hy pothesin quae prinant
- Prcatur ipsi ma M parallela 3H G ipsi OMocantrens inG, cui etiam iMN ad angulo aeod attam e teneoris suam Hpothes, quae pulcherrimnm puthage reorum
- Hypothesin, quam vt issi fort asse manis suspicione, libusse quam recte pum
- constituisse videntur, e tenetris revocatam phoenomenis sutis facele
- Cycho autem copernicum excepta solis terraeque t ranspostione fecutas ad observationes
- soluto accuratiores animum adjecit et orbium solidorum apparatum natura minime
- decorum ex coelo sustulit. Etsi autem ex Hu ex Herculeis laboribus suis non satis
- Fructus perceperit, partim praejudiciis quibusdam exclusus, partim morte praeventus
- divina tamen providentia factum est, ut observationes ejus et molimina venerint in manus
- viri incomparabilis Jhannis Kepleri, cui fata servaverant, ut (pl a ais
- jura soli, rerumque fidem
- vet planetass rimarios, notas primaritem da
- in Easiu in lineis Ellipticis circasolem circumire, orbitas describere Ellipticam, in cujus aero socoru it sol
- ive conili generis ovales in qua Ellipticas solem habene in alternta altero focorum Ellipseos
- focorum; ea lege motus, ut radiis e sole ad planetam ductis areae semper abscin
- dantur temporibus proportionales. Idem iveni plures planetas ejusdem
- systematis habere tempora periodica in sesquiplicata ratione distantiarum modiarum eri
- a foco a sole; mire profecto triumphaturus si scivisset, (quod Cassinus notavit)
- vidit) etiam jovis et Saturni satellites, easdem leges servare, respectu suorum
- planetarum primuriorum, quos isti erga solem. Sed haum tantarum tamque
- constantium veritatum, quas velut divina
- quia conatus centrifgus se causas reperire non potuit, tum quositu
- radiationibus haberet praepeditam mentem, tum quod nondum illius tempore
- geometria interior, et scientia Mecho Motium eo quo nunc profecissent
- sipernit tamen et csis indagandis aditum primum. Nam ipsi quoque primum indicium vis centrifuga ad gravitatem causam
- ottatio dabetur, hujus tegis, quod corpoa cireu hujus naturae Legis, causae
- causae gravitatis, et hujus naturae legis a quagpendet, quod nensul qua sistucae vel paleas
- corpora rotata conantur a centro recedere per tangentem
- ci festucae jnratent, rotato vase, aqua festulis densior, excussa a medio festicas
- versus centrum ei compellit, quemadmodum ipse diserte exposuit duobus
- et amplius locis in Epitome Astronomiae exposuit?. Quibus deinde egregie
- usus est Cartesius, etsi more suo autorem dissimularit. Et sane negari non
- Quemadmodum fecit in dioptricis quoque; ubi pleraque omnia Keplero et
- Snelli deberentur nenter tamen nominatur. Tantum alicubi in Epistola ad amicum
- fassus est, Neglerum fuisse suum in dioptricis Magistrum, et omnes ante se mortales
- ibsissimts plerus invenerat lineam refractariam
- esse Hyperboliformem, suellius autem autor primus legis refractionum, ipsi pr
- hujus scientiae cognitione supergressum..
- ea fundamenta jecerat, ex quibus ipsasim esse Hyperbolen consequebatur, quod deinde
- invenit Cartesius. Miratus autem saepe sum, quod cartesius legum coelestium a
- Keplero inventarum rationes reddere ne aggressus est quidem fort quod non
- netan falilaer inventa circa motus gravium
- sprevit, quod non putaret adeo consentire phaenomenis, ut usus inde duci posent
- studiose, a natura observar
- quales pendula dedere. Sed read redemmus ad
- Porro cum minime physicum videatur, intelligentias peculiares assignare
- sideribus quibus in suis itineribus dirigantur, quasi DE0 deessent rationes eadem
- eodem solis corporum Legibus perficiendi; et vero orbes solidi dudum sint se
- explosi, mihi quidem non apparat quae alia cans sympathiae autem et
- magnetismi aut non intelligantur, aut ubi intelligentur corporearum
- impressionum effectus e judicabuntur appariturae judicentur. nihil
- aliud ego quidem superesse video, quam ut cnsae motum coelestium
- a motibus aetheris, sive ut Astronomice loquar ab orbibis deferentibus quidem
- sed fluidis, oriantur. Neque haec _ aut unus aut primus statuit. Haec sententia qad
- est otsi neglecta, nam Leucippus Epicuro prior, eam
- adhibuerit dirris (Vorticis) nomen, et audivimus ui
- quomodo Keplerus motu aquae in ft vorticem actae explicueritm
- paritatem adumbravenit.
- et ex itroeramm onemips e
- fi oid clariora reddenda exsiteret
- prodemonstrare leumatur infinilio
- ruudeinde ex plicare diffecer
- tiam inter delocitatem et
- lilados et conatus
- quanquam fatendum sit
- nondum excedi simites hypo-
- theseos, aeque absolutum aliqua
- ineluctabili constitutum haber
- b
- Caeterum quia ex pgregis Galbert cogitati
- in explicatis centisunam circulatonis
- debetur Talretia cenira ncldetites q nc
- legis qua corpora rosatu
- haec s et suas ipse opes
- ignorans, nec satis conscius
- Itam in physica, tum speciatim in
- Eymum tie quod hon
- satis conciliare posset cum suis
- rcu crisue opris anirii
- =imo nec admirandis DEi
- lum Lacis sagrer et vim
- H aliaeque id genus abstrusae silum
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2, fol. 56r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068126:0111?run=73