Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2, fol. 56v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 57r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. jam tum Torricellii fuisse sententiam (et ut suspicor etiam Galilori cujus
  2. discipulus iste erat) sidera planetas moveri totum aetherem cum planetis
  3. lia smotu solis circa suum centrum acti circumagi.
  4. in medio vasis quilscentis
  5. celerius circum
  6. ita; et ut festucas sic astrac
  7. atopa non dissusum incoses mutint plitare
  8. co genete aotis t auret
  9. Et vero demonstrari potest omnia corpora quae in fluido linea curvam
  10. describunt, ab ipsius fluidi matu agi, cum enim omnia enim lincamcurvam
  11. describentia ab en recedere conantur per, tangentem, opastet ergo esse quod
  12. contiguum adest, nisi fluidum,
  13. ercetur nisi a contiguo et moto, fouidum ergo ipsum moveri necesse est.
  14. alite.
  15. Omnia corpora quae in fluido linem doscribunt ligream curvam describunt.
  16. ab ipsius fluidi motu agi. Omnia enim curvam describentia, ab ea recedere congutu
  17. per rectam tangentem (ex natura motus) oportet ergo esse quod coerceat. Nihil autem
  18. contiguum est nisi fluidum (ex hypothesi) et nullus conatus coercetur nisi a
  19. contiguo et moto (ex natura corporis) fluidum ergo ipsum in mota esse necesse est
  20. (2) stine sequitur as noveri a suo athere, seu habere orbes fluidos de-
  21. ferentes. Omnium enim consensu lineas curvas describunt, nec possibil
  22. est phaemomena explicari suppositis motit rectilineis tantum. Itaque (per praeceden
  23. tem) moventur a fluido ambiente. Idem aliter demonstrari potest, ex eo quod motus
  24. or s aequabilis, seu aequalibus temporibus aequalia spatia describens. Unde
  25. sludi aplicutis, notu agatu qua su aequers
  26. irculationem voco Harmonicam, si velocitates circulandsint
  27. st cmmmenese dums isics aet pit faus
  28. autis a centro circulationis recipioce proportionales. Ita enim
  29. Si radii ccrescant aquabilit u mlu
  30. potmus Mobile M fervi
  31. curva quacunque 3Mr i i
  32. non renesse est ut mnotile moventur in cinculo, sed in curva, quacunque describendum
  33. circulatio harmonica locum invenite es quaevis m ponams
  34. mobile M ferri in curva quavis Z M2 M M, et aequalibus temporis elementis, des
  35. in purti elementa curvae ZM2M, nMM et cent O radiis O3M, OM describi
  36. Girentationes 2M2 T Met in telligi potest motus esse compositus, estt circulari lorca
  37. centrum aliquod ut C et rectilineo, tum radius OM movelur recta, in definita O5 mo
  38. circa centrum O, et interim mobile M movetur in recta O51. nihil autem refert, quis
  39. sit motus rectiliubus quo ad centrum acceditur vel ab. ipso receditur, quem voco farac
  40. Motum paracentricum, molbo circulatio mobilis 3M2F sit ad circulationem
  41. aliam ejusdem mobilis ut 2M, T, recis ut BtM ad O2M, hoc est si circulationes estut
  42. reciproce ut radiipita. Cum enim arcus isti elementarium circulationum sint in composito
  43. ratione temporum et velocitatum, tempora autem elementaria assumantur aequalia
  44. erunt circulationes ut velocitates, itaque et velocitates reciproce ut radii erunt; adeoque circulati
  45. 4) Si Mobile feratur Circulatione Harmonica (qu (quicunque sit motus paracen
  46. tricus) erunt areae radiis ex centro circulationis ad mobile ductis abscissae
  47. et vicissim. cum enim
  48. aneus Y2M, 213M sint arcul circulares elementares sint imomparabiliter parvi
  49. temporibus proportional insumtis proportionales
  50. respectu radiorum OrM, B3M, ertit differentiae inter arcus et suos sinu eorum rectos
  51. ipsismet disserentibus incomparabiles, ac proinde (per Analysin
  52. is et arcus et sinus pro coincidentibus. Ergo 1d . M ad 2D3M, ut
  53. O2M ad O, M. Ergo seu O.M in 1D2M aequ. (2M in 2d3M et go et aequantur
  54. horum dimidia, triangula nempe 1M LMO et 2M3MO, quae cum sint eelemex
  55. itaque aequalibus hypothesi sumlis temporis elementis, etiam areae elementa sunt aqatia
  56. ac pruinde Areae AOMA, sunt temporibus quibus percursi sunt arcus AM, proportionale
  57. 5) Assumsi inter demonstrandum quantitutes incomparabiliter parvas, verbi
  58. gratia differentiam duarum quantitatum ip communium ipsis quantitatibus incompa–
  59. rabilem. Sic enim talia in fallor lucidissime exponi possunt, itaque si quis nolit adhiber
  60. infiulte parvas potest assumere tam parvas quam sufficere judicat, ut errorem
  61. sint incomparabiles et errorem nullius momenti produeant. Quemadmodum terra pro
  62. puncto seu diameter terrae pro linea infinite parva habetur respectu coeli sic demonstra
  63. ubl potest, si anguli latera habeant bas in ipsis incomparabiliter minorem, angulum compre-
  64. d
  65. hensum fore recto incomparabiliter minorem, et differentiam laterum fore ipsis disse
  66. item differentiam sinus totius sinus complementi, et fres
  67. felentiam sans, chorda, arcus, et mngengentis tangentis. Unde cum hdesent ipso
  68. infinite parvae, erunt differentiae infinities infinite parvae; et sinus versus etiam erit
  69. infinities infinite parous adeoque recto incomparabilis. Et infiniti sunt gradutam infinit
  70. rum, quam infinite parvorum, et possunt assignari Et possunt exhiberi triangula
  71. ommunia inassignabilibus illis similia, quod in trangentibus, maximisque et minimis et
  72. eyplicanda invedire laterium sus dalet mo in dami pere rarolilu e sconet
  73. et a conmode amondam aenature quenienter
  74. et res pulcire sals et naturatita successisse
  75. videatur, in eamspectam spem erectus sum
  76. veres motuum coelestium causis aliqua certe
  77. ex repe parte repentas esse creperta
  78. esse esse repertas a tobis appro
  79. explicare student Cartesus
  80. vero tm ad particularia quaedam ex
  81. descenis plisuit quorpro aliqua egregia
  82. quibus ingxime laudem meruit aliuo
  83. hansisesciam, summum tamen virum
  84. fuisse, et magnam lrcem accendisse
  85. pestuis mn qpusi ne onde
  86. = vel (quod idem) si ea proportione
  87. decrescant velocitates in qua
  88. circulandi, uin qua crescunt distantia
  89. circa centrum, in qua crescunt
  90. distantiae a centro. Vel si croscaut
  91. vel brcvissime si crescant cinculatiunes
  92. procurtine vicitaru ctam

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 2, fol. 56v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068126:0112?run=73