Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 16, fol. 2v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 3r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Demonstratio nova, quod chorda- Unde Cl. Mariottus ingenioso calculo conjecit; pondus F in fig
  2. debere esse circiter quartam partem ponderis G in fig. 2. quae cum
  3. mihi occasionem dedissentrem considerandi profundius, et, leges Geome–
  4. trarum exigendi, veras tandem proportiones erui, demonstravique
  5. as partm ponderis G. et
  6. assenipropbrtione minorem esse
  7. i in hoc arguntuto, loco trabis parabolicae
  8. od patmarium se
  9. qui
  10. in fig. 3 quam Galitaens aequaliter resistere voluit attulit,
  11. B revera trabem revera trabem secari debere secundum lineam
  12. non frangatus nuspiam rectam sive trabem triangularem BAC aequaliter ubique ponderi
  13. suo resistere, et proinde si a trabe paralle lepipeda AD dimidium
  14. resecetur, eam hoc situ duplo quam antea firmiorem fore. Nittur
  15. autem hoc ratiocinatio mea Hypothesi sequenti: sit in fig. chorda
  16. AB nollo modo teusa, sed in statu naturali constituta, quae appenso ponder
  17. extendatur a B usque ad C, appenso autem pondere D extendatur a B
  18. usque ad D, et pondera tendentia ex sensionibus proportionalia,
  19. seu 2 ad F ut BC ad BD. quae quidem Hypothesis demonstrari
  20. potest adhibito aere vel alio fluido Elastico, si quidem chordarum
  21. vel aliorum corporum crassiorum Elastrum ab eo oriri concipiatut
  22. sit enim Tubus AB apertus in A clausus in B, figur+ pars BC
  23. plena aere ordinario sst liEmbolus LM _ X trahendo
  24. promoveatur a C usque ad D, aut a C usque ad E. Dico vim necessariam
  25. extractioni priori fon
  26. ad vim necessariam.
  27. pye
  28. etermumm ine
  29. disolmitate ur
  30. intin uin
  31. schusatisparium
  32. eltere conatur impi
  33. constatantem Ceti
  34. astica aeris includ
  35. seu
  36. di
  37. ormitat
  38. et Elastro aeris a Torricellio, pascalio, Gerickio et Boylio asserta sunt
  39. quibusdam nondum adhuc probari, sed a me tamen habentur pro demonstratis
  40. dorum Sed forte dubitabit aliquis
  41. et brevitatis causa nunc supponuntue
  42. quomodo chordarum aliorumque corporum tensio derivari possit, ab Elastroa
  43. alicujus corporis fluidi, nam praeterquam quod Horologia portatitia elas
  44. instructa non minus procedunt in aere dilatato sive in vacuo Magdebut
  45. gico, quam in aere communi; non videtur probabile tubes atque embolos
  46. exacte tubis respondente ubique in chordis aut laminis Elasticis fingere. Sed sciendum est ex
  47. potest, excludatur tamen a minoribus; et proinde in partibus insen-
  48. sibilibus chordarum et laminarum idem praestat quod aer communis
  49. gendam corporum in corporibus crassis. Hoec admisso aperiamus alquid ma
  50. structuram, distin ad intelligendam corporum structuram interiorem. Nimirum etsi
  51. nalli sint tubi atque emboli exacte respondentes, esse tamen aliquid illis vica
  52. rium, quo natura s idem quod tubis accurato embolo clausis praestat sim
  53. Plicistimo sane artificio. F Ponatu itu aliquod AB in fig. 6 compono
  54. ex partibus irregularibus sibi in longum appositis, quibuscunque, sive
  55. lontignis, sive etiam aliquando tantum
  56. inruderum sive fragminum aerem illu
  57. sunt valde urregularia, et nihilominus valde sibi admeta, hinc serratili
  58. sinnosave forma, modo sibi accedenti moda a aut sese plane attiagent, modo a
  59. se invicem recedent, atque ita intra hos sinus multiplices, plurimunfluidi
  60. comprehendent. si jam punatur ponantur fluidi hujus partes, compa-
  61. ratione nostri aeris subtiles, at comperratione augustiarum quas
  62. pudera (ut Cet D) inter se relinquunt satis adhuc erassae, vel saltem
  63. ad divisionem tam subtilem parum aptae (quemadmodum videmus
  64. certe aerem ips licet communem licet aqua subtilior videatur
  65. tamen quia se non libenter distrahi patitur, aliquando per corpora
  66. in perchare quoe aqua faute pervadit) hinc cesi argistia
  67. vacu i Recipiente quem vacuum dicunt superesse donec tandem st separatio partium ex quibus consta
  68. exhauriri solummods aerem crassiorem, superesse vero alium
  69. subtiliorem, qui perporos corporum majore transire
  70. cicinis; et per intervalla horum
  71. subtilem diffundi. Quoniam corpor
  72. rum aliorumque corporum Elasticorum
  73. extensiones sint viribus tendentibus
  74. proportionales, ex hypothesi fluidi
  75. Elastici permeantis in eorum poris
  76. nexistentis, non tamen satis libere
  77. per eos commeantis
  78. H et si propemurum
  79. sractum irio qua
  80. us castics non suit extensiones in sitesteadentes
  81. H praefertim cum revera eodemtes redeat
  82. sive dicas elastrum statias quo se aer dilatare
  83. conetur, sive funiculum quose conetur contraher
  84. cum revera pontrum conatum per se, sed potius
  85. ab Aetheris motu habeat: nec referat an dicas
  86. aeris inglusi funiculum suspensum
  87. Mercurium, dum aeris extermilestende susti.
  88. netur ab aeris externi superioris fui
  89. potis dicas aeris exterti pondus sustineresper.
  90. Febum Elasticum

Cite

Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 9, 16, fol. 2v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 73). https://leibnizlegible.com/page/00068140:0004?run=73