Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 64r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 65v); this page is its right half.
The machine reads it as
- func pendulo animatum,
- Ex quo Illustus Hugenius horologium Comnibus hactenus
- cognitis accuratius, funependuto animatu, detexit, in detectum est in
- magnam omne
- aliquando penitus conficiendi.
- ciustat locum navisognoscndum
- navis cegnitionem necehsariam esse coenitnem Latitudin
- longitudinesque loci, et ad cognitinem longitudinism
- cognosci cognita hora loci nrvis praesenti tum
- loci navis per observationem coeli, tum loci discessus
- per observationem penduli horologii accurati inde
- a loco discessus in navi allati.
- loci Seposito horologio seu hora loci discessus
- tantum de hora navis seu coeli observatione
- hoc loco dicam.
- computandam,
- Ad Horam loci calculand
- sufficere cognitionem ALatitu
- dinis et loci, et declinationis solaris, vulgo constat
- I Hugenius eationem proposuit commodiorem,
- quae neutra indigeret sed fieret factis
- duabus observationibus Solis observati duabus
- aequalibus solis alterinsve aut etiam alterius
- stellae observationibus altitudinibus. Ex
- quibus altitudinib
- Optimum est utem eligere
- altitudines minimas, id est ipsum praecise tempus
- solis surgentis aut cadentis. empautem interea progredientea differentiam locorum cujusque observationis
- utramque observationem elapsum sac eorum ru
- illa ipsa ratione, qua vulgo nautae in der mensuranda
- per conjecturas navis via utuntur, definiendam.
- Caeterum quod hac ratione ablequati L ad hunc
- Calculum latidins cognitio Latitudinum necessaria
- non est, id quidem mea sententia lucrocaret, indaganda
- enim nihilominus Latitudo est separatim, ut locus
- navis verus inveniatur, nam uti Longitudo sine
- Longitudine, ita longitude sine latitudine ad regendam
- Accedit, quod magna spes esst, Rationem Latitudinum tur, ac proinde prior reddatur inutilis; de
- navigationem non sufficient.
- investigandarum universalem ab observatione coeli
- et tempestatibus independentem quamprimum plene
- detectum iri, uti modo Acus Indinatoria ad
- regulam reclucta fuerit, quod mihi jam in potestate
- esse videtur. Constat enim acum magneticam
- puram ubi primum magneti affricta est, in nostri
- quasi pondere pondusculo appenso in nostris oris
- nonnihil versus polum arcticum propendere; et quanto
- illuc propius accedati polo, eo feri magis inclinari;
- donec in Regionibus Arcticis perpendicularem propemodum
- Quod naute illuc euntes malo suo
- experti sunt. Unde illi contraria acusparte magis
- cis lineam gravata, aut trans lineam levata;
- acum in aequilibrium redigere conantur.
- horizontem, Qui instrumento Noc refractionibus nobis metuere nobis magnonere
- porisontm salis evacti refractio minus turbat, et Tabula etiam computandarum Refructionum ex crepusculorum quantitate aliisque
- abteis ab Astronomis computat
- dua pluraque sidera (semper enim plures fixae simul videntur) obse ventur, cum enim eorum refractionem necest
- temsa in m observationi aquipodent. Uti ade eo
- ati Horoloy10
- HX E supposito variae
- adhibitae propositae
- sump oeli loci navis per obser
- rationes coelestes inveniendi
- rationes, alia alia commodior;
- ex quibus una mihi novissume inmentem
- venit, universalis admodum et simplex et
- satis ut credo accurata. Simplex quia
- en nisi una observatione coelesti transigitur, et
- cum contra ubi duale pluribusa observationibus diverto
- tempore factis opus est interea ravi provecta, difficit
- lima redditur computatio. Universalis, quia nullifere tem
- pori, non diei non nocti, non certis siderum altitudinibus
- ralligata est; sed non nisi sili sumplici solisLun
- Lunave aut stellae cujusdam fixae onspectu inige
- cintenta est. Cum contra solutiones quae ex Lunae ob
- servatione pendent dimidio fere mensis tempore
- ante et post noviluni unis
- qui raro sper lonum tempusdcesse potest
- catis alte super homgntem emergentis (quanquam
- hoc cognosci non possit, aisi qua altene an non aserre
- ctura sit, nisi latitudin loci circiter cognita)
- aut unica sed tum facta, cum sidus est praecise
- in meridiano loci
- abservaso o momento quo dimidia
- solis pars extat supra houzon
- tem, dimidia infrhorizontem
- Cconspecta scilicet Lunae negato, cessent;
- et quae in sote sole indigent, noctu fieri nequeant
- et ea in quibus dui aequalibus ejusdem sideris altitu–
- dinibus observatis opus est, hoc incommodum
- beant, ut priore observatione facta setuna
- aeris naisque marisve inguria, facile intercipia
- quibus legi possunt aliisque in hoc negotios observandi
- legi possunt, tum quae ab illustri Augenu
- Ut postea fusius dicam) (verte
- et vide segn .
- ergo illustris Augenius hoc
- nvento re circa applicationem etus ad Longitu
- dines sunt scripta, tum quae Transactionibus An–
- glicanis num 47. sunt inserta. Accurata
- denique est quam propono, ratio, fum quia
- calculo exiguo aut facillimo indig, nec
- ac ne nantas quidem Turbaturo indiget
- seu antarcticum polum refficiente
- tum quia a refrnctionibus, sola sideris
- cujusd conspecti elevatione ultra Horiz ontem doci
- navis observata, quae certis instrumentis bonis
- ad quartas usque minutorum ates darisis, satis b sumi potest perficitur, neque enim nisi angula
- indigemus, quem radius a sideri dato ductofecit ad loci
- debendus praeterquam enim quod sidem cura
- alilem occurrendi rationem. Si eode
- ibum.Quod
Cite
Leibniz-Handschriften zur Mathematik LH 35, 15, 6, fol. 64r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068208:0129?run=74