Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 1, 3, 5, fol. 5v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.96.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 6r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. quam secundum mechanicas leges. Unde etiam saepe
  2. a me monitum est, etsi omnia in corporibus fia in materia
  3. principio efficiente empe deos,
  4. substantia immaterali orini consistereprincipium inquamformale, nequeentu ic de primo, sermo est
  5. fiant mechanice, principium tamen, mechanismi non x materia
  6. lemorus e
  7. sunt modificationes recassivae, nempe materiae seu potentiae passivae primitivae, ita
  8. impetus seu vires derivativa, es modificationes rei activae, nempe
  9. t quemadiude
  10. Entelechiae seu Virtutis activae primitivae. Omnes enim modificationes
  11. figurae
  12. per istentis; unde nihulque novi addunt substantiae, quod positivum st, sed limites tantum seu negationes
  13. ses cum sint accidentales, et mutationi obnoxiae, sunt
  14. quasi limitationes quaedam si rei substantialis et
  15. sed limites tantum seu negationes A) Distinguo ergo Entelechiam primitivam seu animam quae perstat
  16. promitivam ab entelechiar derivativa, seu impetum qui varie mutatur.
  17. impltum autem rurgus distinguo a motu. Est enim impetus seu vis
  18. derivatioa res revera existens, at motus nunquam existit, cum nunquam
  19. partes habeat simcul e est sed consistat in sucessione, ut tempus.
  20. (5) Interim Ente Et licet Entelechias primitivas non agnasam attribuam
  21. nisi corporibus organicis, tamen omn omnia corpora entelechias primitivas
  22. continent, quia continent in se corpora organica, etsi nobis non semper.
  23. perceptibilia, quod etiam ators sapientiae autoris summi consentaneum est
  24. ut nullum revera sit chaos in materia, nihil inordinatum, nihil machinae,
  25. Ex his faciliis
  26. F discurso objectorio
  27. detansionem dicta sunt, percipientur; intelligetuse plus in is conatrions esse quam prima specie appamit
  28. organorum, ordinis experfinis, expers.
  29. medo contes eorum quae tactenus in objectiodibus et replicatione ad
  30. 6) Sed dicet aliquis dubitari posse an dentur tales Animae
  31. vel Entelechiae spaton pythagorae quidem platoni, Aristoteli,
  32. qva
  33. et scholasticis, et nuper Cartesianis agnitae; sed a Democrito, Epicuro,
  34. et nostris temporibus a Gassendo rejt (galtem extra humanam
  35. animam) rejectae. Sed multis rationibus astruuntur, nam
  36. non darentur composita, nisi darentur substantiae simplices;
  37. nec modificati nec impetus et motus darentur, nisi haec
  38. accidentia essent modificationes rei alicujus per se activae, qualis
  39. Materia, per quam nihil aliud intelligo quam extensum resistens
  40. e praeterea non potest explicari quomodo in re
  41. ex sola extensione et impetrabilitate, non tantum motus,
  42. pond
  43. sed etiam perceptio, sonsio, intellectio, et his respondentes
  44. peineque
  45. tantum
  46. autem actio revera
  47. appetitus derivari possint;
  48. has ergo operation
  49. ubstantiae simplici on extensionem,
  50. activilatem habenti tribuere oportet. interna
  51. nihil aliud est quam perceptio et pe transitus ad novas per
  52. extense
  53. H (6) Humanae autem animae simul sunt Mentes
  54. nec tantum opeutum sunt universi corporei
  55. autem. ante
  56. 8t) Nunc ad argumenta contraria venio in defensione R esponsione
  57. ceptiones seu appetitus.
  58. contenta Primum respondetur Animam non posse imprimere
  59. celeritatem, gradum nisi qui corporis dispositioni quaoret.
  60. corpori motum imprimat, aut certe impimere fosit. Itaque manet collectio, quad nulla reddi potest ratio cur nons
  61. proba
  62. sed replico omne corpus capax esse celeritatis quantaecunque; neque
  63. adeo rationem reddi posse cur non anima majorem aut minorem
  64. quos corpus ad quantamcunque altitudinem sultare posset, si vianimae
  65. saltat; posito scilicet animam esse rem
  66. incorpoream, et tamen
  67. movere corpus. ita enim profecto manifestum est s
  68. (9) defens negat contra statui proportionem esse inter
  69. ania quia societas proportionem exigat.
  70. sed hoc argomentum non a quia anima sit in corpore, et societas
  71. saltem sit inter animam et corpus, societatem autem exigere proportionem
  72. corpus et animam
  73. sed ut ni nunc non disputem an et quatenus anima sit in corpore ut in loco
  74. corpode: nego ex tali societate sequi proportionem. Etiam
  75. linea et superficies sunt incorporet nec tamen datur proportio
  76. inter superficiem et corpus. Sic _Etiam Motus est in extensione, aut sociatus extensioni,
  77. nec tamen datur proportio inter motum et extensionem; nec inter
  78. locum et tempus, ut alia multa hujusmodi taceam toto genere
  79. rationem
  80. (10) Essentialis Animae humanae operatio est rationem et voluntate
  81. (fateot)
  82. diversa
  83. exercere, sed alias praeferea operationes exercet, cum animabus
  84. brutorum communes. interim nulla est proportio interrationem
  85. et motum, quia ratio omnes motuum gradus aequi pro objecto
  86. essentiali habet rerum consequentias veritatum, quae in uno quoque motus gradu
  87. aeque locum habent. Rationem quoque nullem Eit cum veritates etiam de rebus divinis,
  88. sed et ipsius dei, a quo universum fluxit, quia
  89. non tantum habent perceptiones et sensiones
  90. sed etiam intellectum, seu cognitionem
  91. veritatumaeternarum, quarum nexus
  92. ratiolinationem facit. mbrutorum
  93. maxum enim brutorum
  94. operationes per meras consecutiones
  95. empiricas explicari possunt, quod expl
  96. praestare hujus loci non est. Nec magis
  97. absurvum est Animas brutorum persistere
  98. quam pAtomos Epicuri vel Gassendi
  99. etsi revera nunquam anima
  100. naturaliter sit ab omni corpore separata, se
  101. semper corpus, aliquod erganicum
  102. retineat statui in quo manet conveniens
  103. +et quandam habent
  104. societatem

Cite

Leibniz-Handschriften zur Theologie LH 1, 1, 3, 5, fol. 5v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068277:0010?run=74