Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 15r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 16v); this page is its right half.
The machine reads it as
- G. Speditatio inridiio. Mathematica
- quanto plus petere intelligatur qui plus tempore
- petit, seu de Resegmento Anticipationis
- vulgo Rabat, sive internsurio
- Quam variis modis plus petatur tractare
- solent ICti ad 8. 10 inst. de Except et s. 33
- inst. de Act. ubi notant non tantum re aut summa
- plus peti posse quam debetur, sed et loco ac tempore
- Et loci quidem differentia aestimatur judicio
- arbitrario, instituta, actione de eo quod certo
- loco dari oportet, quae tractatur singulari titulo
- digestorum, quoniam permissum est creditoribus
- alio in loco petere; at de aestimanda temporis
- differentia non satis, aut non bene satis
- passim actim actum est, quia ad eam conveniend
- opus est calculo Mathematico subtilissimo, quem
- modic Logarithmi facilem reddunt.. Et tamen
- nihil crebrius occurrit anter mercatores, quam
- quaerere, quanto minoris aestimanda sit
- pecunia, cujus post aliquot annos demum dies
- veniet, quam quae jam nunc ut ita dicam
- caedua est. Exempli sa causa cum alteri
- jus nostrum in diem certamdilatam vendere
- volumus, quaeritur quanti; item cum parata
- necunia merces emimus, lucramur resegmentum
- vulgo Babat) quod in pretium imputatur
- his quibus de pretio fides habetur. Et aestimatio
- hujus resegmenti eo minus istis, imo et casuum
- conscientiae tractatoribus nesgente tractatonibus
- Theologis negligenda est, quia utilis est ad
- evitandam usurariam pravitatem. Fundamentum
- enim aestimationis hujus petendum est a
- quantitate licita usurarum in Republica
- permissarum, licet omnino resegmentum
- ab resuris differat duabus autem
- viis valde diversis adeandem regulam Resegnati
- pervenio, una simpliciore, altera magis
- prior et facilor haec est: Pono te mihi
- debere centum post annum demum solvenda, idque debitum nunc me anticipari
- quae nunc anticipare volo te consentiente
- amat ex causa justa, quaeritur quantum mihi nunc
- solvir inc aequam sit; seu quanti pecunia haec inannum
- in diem certum dilata nunc aestimanda sit
- in pecunia praesenti. Certum est perinde
- esse ac si id quod mihi ante diem solves, c
- nunc mutuo des, et post annum demum
- unerus annom i
- et pegpntibi ndatqdem rectata aps cun pii celicta sine ulla versum, ntris quoque non exactis, sed sem
- debitum, nunc mutuo des in annum,
- Pono te mihi solvere dsummam X (loco 100)
- panto utique manifestum est, perinde
- esse ac si illa X summam X nummos mihi
- spse itim cum hio
- in annum mutuxis des, eoque nomine ego tibi
- post annum elassum reddam X una cum usura, nempe vigesima ipsius X
- id est X + Z0X, cum vero tunc etiam ta mihi unc
- ile
- Atque haec proinde locum omnino habere censeo
- quando anticipatio fit, bono anticipa
- vel etiam utriusqu t cum a gdi
- ex necessitate imponitur, nisi quod eo
- Ccasu forte medium te eligi posset
- inter omnimadam accusmulationem
- accur usurarum usuead finem d, et
- exactam eat
- ejus dilationis fu futurae aestimationem
- Sed quando quis recuniam alteri
- ante diem velutlobtrudit, commodoque
- ejus commodoque ipsius solventis fit
- preti rsegmento fruitur aequum
- nihilominus ejus conticaptaohis sibi antidipationis
- auticipatio, nsvultque solvens
- non iniques erit tantum e summan
- usurarum pecuniae quam solvit
- simplices osuras simpecx suaum
- a gape
- summae solutae cum eo
- unt verso favore non inique
- cum eo agetu resegmentum ita modera
- bimur ut solio uuis accipiat tantum
- quantum fitabis solvat tantum, quantum
- annorum omnium usuris sub
- item sit aequaturum
- ficiem anticipationis
- illa loci, quam haec
- Amporis aestinatio differentia albitrario
- judicio committenda videtur. Nos aatam
- malhematico autem calcul
- autem principia calculi constituta sunt ex
- pmis et aequi consideratione; calculus ipse
- accurate constituetur ex regulas allatis
- et ex regula quidem accurata, quae nihil
- anficipari permittit, quin ejus nomine
- lursu autcipeturi dem de ipsa dicendum este
- in infinitum etique _
- hapsellato v. numero hanorum a.
- Ex determinato vero resegmento
- perveni ad alia problem ati multo
- difficiliorum, exempli carusa aestimation m
- agreos annttos centum. qibus biquo
- solutionem aliorum problematum multo
- pensionum extingribilium, ut si quaeratur
- vanti estmunium nuemi nunc debeab
- jus per decennium sequen
- sum auticipar anticipanda
- quantitate appellata X, fit
- X aequ P, (alvr
- Et ex regula vero illa populariore,
- ubi solumusmarum futurarum agsu
- datum detrahitur quae aliquando
- locum ex aequiente habere potest, fit
- et sine ratione assumun
- tur) lucrari potuise
Cite
Leibniz-Handschriften zur Jurisprudenz LH 2, 5, 1, fol. 15r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068406:0029?run=74