Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 91r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.93.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 92v); this page is its right half.
The machine reads it as
- novissima Pneumatica
- Experimenta, Illustris Hugenii, novam quandam velut
- portam nobis aperuete in interiora naturae Hactenus enim
- seu
- ratiocinatione tantum nunc etiam experientia deprehendimus
- corpus quoddam ipso aere communi subtilius,Recipienti Magdeburgico sive
- Antliae Prcumuticae inesse, sive id ex ipso aere communi per suctionem
- egre
- attenuato productum, aive per poros vitri illapsum sit.
- quanquam id corpus ahuc longe absit a lateque differre
- necesse sit a materia subtili primi secundive gradus,
- Cartesiana, quae ut agnoscantur distinstius primum con-
- sequentias t quasdam ex his Phaenomenis ducam
- sequitur
- E
- Duum
- enimum
- (aut etiam summitatem Tubi Torricelliani)
- demonstratur hiic Recipientem Antciae Pneumaticae
- non esse vau omni corpore vacua Necesse est enim
- utique pressioni cuidam ascribi, quod duae laminae
- politae in sine sustentaculo vinculoque sensibili
- Nam quod duae taminae Politae sibi in vicem
- accommodatae divellentisine ullo vinculo sensibili
- resistunt divellenti, i necesse est id necesse est
- aut a vinculo quodam insensibili seu causa unionis inter
- ipsas laminas; aut ab externa quadam causa laminas
- comprimente eriri. Sed a vinculo inter ipsas laminas
- continem
- oriri non potest, id enim non tantum divulsioni, sed et motioni
- parallelae resisteret, qua laminae facile separantur Necesse
- duas laminas comprimens
- est ergo corpus contimens statui, etiam in Recipiente Magdeburgico,
- utcunque exhausto. Quare nasio Celeberrimu Gerichomnosttum
- cui parmum Respublica literaria primum in haec experimenta aditum illustris illius Experimenti Pneumatici ad primum inventionem debet
- debet, Vacupd quod vocat, summem, omni corpore spoliati suctir
- visis his experimentis, quo est caudore, renuntiatarum credo
- sequitur secundo corpus in Recipiente Magdeburgico residuum
- nihilo nin esse crassum. Crassum voco quod a corporibus
- sensibilibus aut omnino retineatur, aut non nisi cum difficultate
- transmittitur. Nam si curpus illud Haec propositio non quidem
- x ex altero Aquae in Tulo Tora aquae X aut Mercurii puab
- ab aere pucrgati et solito, altius suspensi experimento con-
- corpus illi
- ficitur. Nam si summa facilitate pervaderet
- as
- medium Mercurii aquaeve corpas bi esperasuram inter
- aquam aut mercur, um lateraque Tbi utique nulla esset
- aquae aut mercurii suspen ratio quae aquam aut Mercurium
- in Tubo relictum
- suspenderet, spatium penetnte implereturQuemadmo.
- facile a corpore isto vel impellatur
- e
- sa parat
- dum m lamina lata ex materia aqua graviore nihilominus
- in aqua natates potest, at si cribri instar perforetur, quia
- cum scilicet aqua per foramina in summum evadere potest
- mergitur. Quare corpus hoc subtile qu cujuscunque tandem sit naturae
- certe a cartesianorum Elementarum primi secunds suotiitae abest;
- uibuquibus ille luminis magnetisque actionem explicat, qua
- constat etium corpora durissima summa facilitate transirepenetrare.
- Sequitur 3to suspensionem Mercurii aquaeve ultra solitum
- non magis corpore ii aere subtiliori, quam ipsi
- aeri adscribendam. Cum enim quod Hugenio primum in
- observata
- al
- Antlia Ineumatica aere exhausta invenit, id Illustriss
- Boylig in Tubo s Torricelliano aere ordinaria imo in
- omni aere libero exhitu itsit, necesse est aeris exuctionem
- nihil ad experimentum pertinere ergo nec insuctionem
- corporis aere subtilioris Nec refert, si dicas corpus
- illud aaere subtilius, jam cum ipsi aeretiatus fuisse, neu
- enim cideo, quid eo casu ad pressionem contribuat
- cum contra
- praeter quam enim quod potius dicendum videtur
- corpus illud aere subtilius ex ipso aere attenunto generari extaurienda inter exhauriendum
- su simur cner i eiuun e c estiestes
- horum
- Sunt tamen circa Experimentorum
- An in summirate Tubi Torricelliam vacua experimenta
- instiluladu
- aut potius ne divellantur impediens
- aere echaustam;
- invisilile in fig. diarii p. 134 vas B Emiplent
- in tubo c. ultra perpendiculum vasis d.
- corporas) durissima facile ex penetrantem, Eplicat
- 30pe
- suspensio Mercuiri et ultia digitorum abitudinem
- tordinavio mixtum esse
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 91r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0177?run=74