Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 94v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 93r); this page is its left half.
The machine reads it as
- Durinscule mihi idetur cum Scholis actum esse, quas
- hactenus ob Fugaem Vacui suggillavimus, quasi scilicet Naturae
- a apgetitum quendam tribuentes. Illud enim in fallor
- dicere volusie: talia phaenomena evenire, quia Vacuum
- (acervatum, non possit evenire in natura; Quid ni
- autem quia omnia jam sint plena, ac proinde non possit
- evenire vacuum, nisi aliquod destru corpus dastnatur annihiletur
- aut in alterius locum subeat seu pedimensiones ejus penetret
- Hinc corpus aliquod ab alio corpore locoqu aut aliquo
- loco divelli non posse nisi aliud corpus possit in ejus locum
- subire. Hactenus illi recte ratiocinati sunt. Sed in eo male,
- Capud nos
- quod his phaenomenis probari posse credidere nullum absolute
- vacuum dari posse; cum tantum pss dari vacu sensibili obsilere naturam hinc probetur.
- Sed qui fit ergo qu inquies, quod Anli ille contra vacuum
- nisa naturae taudem vincitur, quod antliae vires innimia
- altitudine deficiunt, quod ponderibus appensis duae laminae
- tandem divelluntur. Hujus rei ratio est, quia aucta prossione
- vi tandem corporum subti circumjacentiam pars in
- necesse est aut omnia rumpi, porosve aperiri, aut materiam
- circumjacentem attenuari in summam subtilitatem
- aut plurimum materiae subtilis, ut aeris aetherisve in
- attenuati, aut etiam in aetheris in unum congregari
- ad _ porosge implendos loc pervadendosue locumque implendum
- At aer attenuationi suae, cether si quis est, plurim collo
- collectioni in unum notabilis sui quantitatis resistit.
- X Ita enim necesse est turbari aequilibrium circulationis,
- ut in Hypothesi nostra ostensum est, dum alibi nimium corporum
- subtilium collectum est et proinde corpora alibi tanto sunt
- compressiora. Ergo causa horum phaenomenorum est, repugnantia
- materiae circumjacentis ad partium suarum subtiliationem, aut
- potilium expressionem seu segregationem; poris pervadendis
- locoque a corpore dato quem corpus aliquod deseret implendo
- necessariam, repugnantiam autem istam tandem ad aequilibrium
- circilationis universalis revorandam.
- unde
- plane
- Haec vera esse satis ex ipsis phaenomenis apparet. Nam quod aer
- pMercurius puga aere spurgatus non descendit in Tubo Torricelliano,, aut aqua in Recipiente exhausto non descendit,
- manfestissima ratio est, quia nihil est suppetit quod locum
- ejus implere possit. Cum enim aer ines inest, is exer segregatur
- ipso pondere liquoris exprimitur, locumque implet aut si non
- sufficit ad totum locum implendum, dilatatur. Unde non dubito
- si quis foramen exigua etiam bulla Tubo immissa ac pene
- invisibilis bulla aeris liquoris immissa locum dilatata implet,
- descensumque procurat, quia aerexpandi potest, at Mercurius
- ipse aut aqua non aeque
- Hinc arbitror si quis eo casu perforet
- Tubi summitatem, strid aeris intrantis sensurum
- his salvatur Experimentum Hugenianum primum. Nec Major
- difficultas in secundo. Nam des aqua descendere conatur
- nisu gcevitatis propriae gravitatis. Haec in fundo seu prope orificium
- tubi major. Ergo et maxima ibi pressio. Ergo et maxima
- aeris ad locum in summo implendum expressio. Bulla semel
- tErgo aeris cujusdam in fundo constituti allectio
- congregatioque in unam bullam ad quam per insensibiles canales
- ab omni parte confluxit. Bulla semel nata quippe
- aqua levier ascendet, et in via reliquum aerem colliget magisque ac magis dilytabitur
- ac proinde continue augebitur Cunque velut cuneo pt
- pavitate ad ascendendum prematu tandem fissuram sibi
- aperietid pertis sine dubio per aerem aquam, non expectato
- ulteriore ascensu summitalem Tubi attingere possit
- maxima sui ad locum summitatem implendam necessaria
- dilatatione. Nec illud difficile est Tur Cumque ipsa Tubi
- Concussio conferat ad g primae cujusdam bullae generationem,
- facit enim ut partes aeris inter spersae, nec ad se uiendum
- aqua inter sparsae collidantur, aut inter concussionem rimum
- quandam communicationis inveniant ad se colligendum
- assequendamque magnitudinem ad perrumpendum necessariam, vel
- etiam immittit ei aeris aliquid ex ipsis sui lateribus icu excessum)
- eadem postea sequentur. Cur spiritus vimi plus bullarum dederit
- Exper. . alterius loci quaestio est, colera experimenti . circumstantioe patent. Quor exper. +. bulla resorbetur, ubi
- prium ratio ejuse exprimendae cestanit, per se patet
- quemadmodum aperta Recipiente exhausto. Et ne
- Tubum potent commet
- ut id fiat commodiuspoter
- Caput seu summitas Tubius ipse Torricelliunus
- vitreus esse in summo apertus, vesicaque agglu
- quantam cunque
- post purgationem residu,
- et undiquaque pressus
- tinata clausus ad per
- rat ac postea perfo
- randa clausus
- Cur
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 94v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0184?run=74