Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 95r
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.97.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 96v); this page is its right half.
The machine reads it as
- Ex his nihil puto ratione principalie phaenomenon manifestius.
- qubulae tene politae
- Cur Laminae duae (in Recipiente quoque exhausto Hib; null
- e his facite intelli esiidem causis
- facile intelligitur; non possunt enim a se invicem separari, quin
- primo ut sic dicam momento dissolutionis divulsionis locus relinquatur
- aer materia circumfusa vacuus, quae subire satis fito, non potest,
- Nam cum primo statim momento, divellantur ono necesse esset enim
- aerem iff circumfusum momento ad mediam usque lamina llendum
- pervenire, aut quod impossibile est, aut laminam incurrari, duas
- et citius incurvari in duas superficiesm com curvam convexitatem
- sibi obvertae, ac proinde prius in extremis quam mediu se abea abs
- abire, a quod quae laminarum incurvatio difficilis, aut danique
- necesse est aeremateria circumfusa exprimi aliam
- subtitorem adpenetrandam a sa poros satis
- sabtilem. Utrumque non sine iviribus satis magnis fieri
- Ut haec jam determinentur sequentia institui possunt. experiendum
- est facilius ne tabulae divellantur, si pondus extremis, an
- si medio inferioris sit appensum, nam si extremis appensum citius
- divellit, signum est superficies fuisse incurvatas Experiendum
- est minoribusne viribus in aere exhausto quam libero ordinariove
- opus sit; nam si ita, signum est materiam att circumfusam
- attenuatam per laminae poros assse, minoribus enim viribus
- opus fuit, ad materiam jam attenuatam amplius attenuandam
- Experiandum est qualis sit materia illaa Tabulis
- momento divulsionis interfusa, sit ne a materia in
- reciuente exhauste residua subtilior, q nam si per
- poros laminae transiit, necesse est longe esse materia
- illa in hRecipientibus exhaustis residua esse subtiliorem
- HHoc experimentum ita facere licebit. Tabulae duae
- sibi communi more imponantur, ex isub extremum unus
- e quolibet extremo unius Tabula qualibet circumdetur crena
- profunde extavata in quam eminentia eminentia alterius
- exacte intret; ut commissura sit justior caementum illis
- illinatur quale aeri excludendo adhibitum est. Ita tabulis
- per vim i tandem dicluctis aer externus intrare non poterit
- Ergo aut Tabulae nunquam sic deducentur, quod sed potius
- omnia rumpentur, quod signum erit ad laminas divellendas
- opus esse marginum incurvatura; aut si diducentur, materia
- intus repletitur spatium, omni illa quam hactenus assecuti
- Et si poterit In qua novus experimentorum
- campus aperietur . HManifestum hest hoc experimentum
- fieri posse si Tabulae non sint adeo exacte politae, modo illitus
- liquor aliquis aere purgatus coucavitates impleat hiatus expleat.
- si pondera ad distrahendum non sufficiunt, poterit cochlea adhiberi
- lmo sine omni illo apparatu suffecerit T.Embolum
- quendam exacte adaplatum esse Tubo, quod caemento illito
- faciendum est; ita Embolo. muxima vi extracta nihil aeris
- nerit. Embolo ergo ex tracto, necesse est materiam quae intus spatium implet
- est aut ex ipsos Tubi embolive lateribus caementove fuisse
- secretam aut per eorum poros penetrasse. Hac methodo
- poterit vas aliquod omni penitus aere evacuari, cum in
- necipiente exhausto possibile sit superesse aerem summe
- Experimentum etiam sumendum
- est an majore vi eadem vi opus sit ad corpora congruentia
- sine aeris ingressu divellenda, et ad Mercurium purgatur
- a summitate Tubi avellendum. Hoc experiri licebit si pondus
- Embolo extrahendo appensum. et gravitas Mercurii quae
- quorem aere
- scilicet amplius suspendi negat, comparentur posita scilicet
- eadem ubiqu Tubi crassitie utrobique. Si eadem circiter vis gravitas
- est, tanto magis confirmabitur, eandem utrobique esse causam.
- Experimentam denique sumenda sunt per omne tum
- port
- retere catis ieo hternitut a melantus postripe
- Ut ergo divelliqueant, necesse e
- +Item an difficilius divellantur si extrema
- Tabularum ferro ita munita sint, ut
- difficilius queant incurvari
- quae scilicet per caementi laminarum veporos
- H poterit enim in jam Epistomio admitti aer
- externus, poterit ipsa exhauriri amplius poterunt
- foramina ad inspiciendum aperiri, poterunt coepora
- m animalia immitti
- Et in hac materia tam subtili rursus
- experiendum erit, faclligne quam in
- recipiente exhausto laminae aliae divellan-
- tur. Poterit enim Tubo inseri fenestella,
- poterit Tubus ipse vitreus esse si
- modo non magis hic quam in aeris exhan
- conmuni aeris exhausti experimento, humpitur.
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 95r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0185?run=74