Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 100v
Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.
Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text
One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 99r); this page is its left half.
The machine reads it as
- 2
- et
- Restant ex Effectibus fugae vacui ascriptis
- initio enumeratis suspensio aquae in vase unius
- tantum aperturae, difficultas in embolo, ex tubo ab
- opposito la latere clauso, extrahendo, aut in folle
- clauso diducendo; ac denique an liquoris per
- antliam elevatio. Haec omnia ego assero quemadmo-
- dum Laminarum Tabularum politarum cohaerentium,
- Siphonisque aequicruri phaenomenon a sola aeris
- pressione non pendere, non magis quam a Fuga vacui
- veteribus decantata, sed veram horum omnium effe-
- ctuum rationem esse Repugnantiam naturae contra
- difformitatem, qua scilicet ferre non potest ut in
- loco aliquo plus sit materiae subtilioris crassioris quam
- in caeteris circumjacentibus. Quod a circulatione
- Aetheris Universali t coriri, et hinc Gravitatis Elateri
- causas et omnem omnino conatum at aequilibrium
- pendere, in Hypothesi a me aliquando publicata satis
- opinor clare ostensum est. Ubi ostend illud quoque
- annotantus est, quicquid denique Ae Gravitate aut Elaterio
- aeris dicamus aut experiamur, necessario euudum esse
- ad causam altiorem ipsius Gravitatis Elateriique, in univetsum,
- Gravitati Aeris soli ex iis cujus ea quam in aere sentimus
- non nisi consequentia est Ex his igitur phaenomenis
- latereve
- ascribuntur, solum Experimentu Torricellianum e integre
- deberi puto: et praeterea aliud sed quod ei hactenus
- aereae sibi relictae, versus fundum; aerem enim
- illic positum a massa superincumbente com
- primi; a se ipso autem proprio Elaterio di–
- latariis necesse est. Unde patet quo sensu
- aer primum frigidum appellari possit. Patet
- quantum meminerim ascriplum non est, Frgus omne
- er et recte frugus ub aere esse, scilicet à sole igneve à calore
- rarefieri desiit. Cum enim aer calore arf
- corporibus stro circumjacens calore rarefi, etiam
- aerem corporum sangoin eorm suaisve per infinitas
- bullas inclusum, dicatare sese ubi Elaterio proprio ubi se dilatare, ubi
- ab aere circumjacente quippe a calore dicatato, comprimi
- blandus aut dolor intolerabilis. Ut enim vesica in Vacuo
- Magdeburgico medioeri ac Recipientis evacuationetendi
- inflatur, at nimia rumpi potest ita nimia rarefactio
- aeris circumjacentis, dat nostro nimiam se tendendi
- Nec puto Contra ubi cessat calor aerem dilatans
- naq pressus est
- quemadmodum denti in angiportibus
- sunt frigidibs; et aqua in recessib
- angustis, simibusque exiguis minus agitata
- et aer ipse frigidior in recessibus um-
- niquicruri, ajo de er caeteris
- idem esse sudicandum, aeris com
- psiconem conferre multum, seu
- quod attinet suspensionem liquoris
- aut alterius corporis gravis (ut emboli
- exacte intrantis, in vase clauso
- nius tantum aperturae suspensionem
- hanc certum est itidem in Vacuo
- Magdeburgicoevenire, quando
- scilicet liquor est ab aere pur–
- gatus; Imo amplius accidit ut ab
- Hugenio primum observatum
- est observavit et Boylius idem
- evenie Mercurio ab aere purgato
- in Tubo Torricelliano seu Baroscopio ut plane
- non descenderit, etsi in 75 pollicum altitudine
- experimentum sit captum, cum alioque ex 27
- t30 ed pollicum altitudines ti
- datur Ratio diversitatis intertaerer purga
- tum et non purgatum facilis captu est. Liquor
- enim aerem quem continet
- gravitate sua exprimit,
- magdeburgico, ex mullas ad et locum quem descensu
- Comprimuntur, nam revera nihil pene nisiinclusus corporibus
- aer comprimitur; constat enim aquam ipsam et adhuc magis
- terram nullius pene rarefact compressionis s
- munus angustiis
- non esse causam olam Ac primum
- corporum ipsorum aer evocatur, etiamsi ipse non rereffiatâ circum jacecite rarefacu
- Hinc in nobis caloris sensi in aliis corporibus maturatio tamen ipse sese
- putredo, aliique effectus. Ut enim aer in vesica flaccida
- in Vacuo Magdeburgico dilatatur, u ita necesse est
- desiit Hinc apertura porororum, et ssanguinis
- ebullitio, et spirituum evocatio et sensus caloris
- ac demu caustra perrumpendi libertatem, unde dolor.
- sint contactu frigida,
- quia aerem in
- agi liberm
- retquos
- Quod attinet vero effectus soli aeris pressioni
- scilicet frigyris sensum. Fale scilicet aeris ubi refrigerationem ubi
- Fateor Petitum clarissimum Petitum nuper docuisse
- aer ipse proprio totius massae pondere comprimitur in
- statum priorem, unde sequitur: calorem esse natu
- hinc aer corpori corpora quoque et iiclutus gu
- etiam cur corpora omnia ang
- pressa angustorumque pororum
- in aere ordinario, et ex milla
- Recipiente
- Experi mentu
- nisi quatenus ipsis in est aer Unde tentari vellem, an et a
- quatenus aqua aere purgata geletur, quod discere poterimus
- suo relicturus est implegits
- et si in statu naturali ad implendum
- non sufficit, dilatat eum ac rarefa–
- cit, prorsus ut funtu ponde appensom
- dedua ut adeo hic demuu locum habeat
- prodam francisci eihi quancul simice
- Et quiae aer tendi seu dilatari potest, hinc
- bulla etiam exigua Tubum implere potest
- unde Liquori destensus permittitur
- in inesini fipis ten pore qquam i Reypeate Magulu leo exhasto tigrandi aecq n
- i
- Ergo in nobis quoque ausque corporibus nihil aliud a
- trigore quam aer inclusus, imprimetur. Ex his colligs
- Calorem esse naturalem singulio aeris partibus
- sibi relictis, Frigus vero esse naturale massae
- nisi per vim
- per difformitatem turbata,
- brosis
- communiter
- volgo sed non recte ascriptos, qui scilicet
- post remetas praeter tractatos jam duos
- Laminarum cohaesionem, et siphonam
- grav
Cite
Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 100v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0196?run=74