Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 168r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 169v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Prop. V
  2. Anse omnia pro certo sumo Munduo Planetarium quantum
  3. ad consequentias sufficit pro pleno habendu esfe.
  4. Nam (1)nullum in eo punctum sensibile assignari potest, i per quod non
  5. non p vterujesi transeat aliqu racius
  6. aliquis lucis, aut certe si nihil opacum obstet, sit transiturus.
  7. Ubicunque autem transit radius lucis est, ibi est corpus
  8. antea
  9. pa
  10. imo etiam ubi saepe, transiit, aut e obstaculo remoto transiturus
  11. est. Nullum ergo punctum sensibile assignari potest in
  12. mundo planetario, in quo non sit corpus. Assumsimus autem
  13. Du duo in hac ratiocinatione, quae probanda sunt. Ac
  14. primum ubique transire transiisse aut transire paratos esse radios
  15. lucis. designetur aliquod in tellure nostra punctum A, ex quo
  16. coelum libere spectari possit, et sint sidera B. C. D. radiique
  17. BA, CA, DA. Promito nonnihil (B) et promotis nonnihil astrorum
  18. locis epparentibus mox alii (B) A, (C) A, A. Quod so
  19. cus BC
  20. ergo ponamus quoi ex quovis circuli puncto, quovis temporis
  21. momento radiari, utique nullum omnino punctum arsi sive physi
  22. sensibile sive insensibile assignari poterit punctum, ut E,
  23. per quod radius aliquis non transeat. Verum quia certum
  24. non est quovis temporis momento radiari ide et ex quovis
  25. arcus loco radiari, ideo fingamus ponendo minima assumamus
  26. minimum radiationum inter neque enim aliud seusus nestri
  27. Sensus enim nostri ostendunt tantum, nullum esse momentum
  28. sensibile qui nos quin attendentes radium percipiamus adeoque assumi possunt
  29. assumene nta rem
  30. quendam tempora quaedam tam exigua, ut tametsi eorum
  31. intervaltoillis durantibus nulla fiat radiatio, nihilominus radiatio
  32. nobis sit apparitura continua Itaque etiam intervalla
  33. quaedam arcus BCD respondentia his temporis intervallis
  34. assumi poterunt. Quoniam enim Motus astrorum continuus
  35. est, utique durante temporis intervaltulo assumto aliquod arcus
  36. intervallutum ab astro locum mutante percurretur, hoc iutervaltulum
  37. sit BC B(B)
  38. itaque inter rectas BA, (B) A assumi poterit
  39. aliquid ocum E, per quod nullus transeat radius Examinandum
  40. Sensibile
  41. jam est, quantus ille sit. Quod exami pendet a magnitudine
  42. crcus B(B) id est temponis intervalluli temporis a ssumti
  43. radii AB et anguli A BA(B). Qui ob astrorum distantiam
  44. et exignitatem exius Radi autem magnitudo pendet a
  45. distantia astrorum; anguli vero magntudo a magnitudine
  46. intervalli temporis. Nam si ponamus q intervallula
  47. quibus interrumpatur radiatio salva, apparentia continuitatis
  48. esse mintum scrupulum minutum horae quartum, id est
  49. ninus quam decies millees millesimam horae partem,
  50. sfacile enim ostendi potest ad huc minesa esse debere) ac proinde
  51. minus quam duconties millies millesi uram partem diei,
  52. erit etiam arcus B(B) minus quam ducenties millies mille sima
  53. pars circumferentiae, cujus radius si sit decies mille
  54. semidiametrorum terrenarum, vel a si ita vis decies millies
  55. mille lencarum Germanicarum (neque enim quisquam planetas
  56. longius removit) jam aestimari potest quale intervallum
  57. ter radiationes relictum futurum sit, nam depingatur in charta circulus, cujus
  58. circulus, utque ea sumatur Carcus qui sit centesima millesima Nam circulus ille ingens
  59. pars cincumferentiae et aneq ille omnia iisdem proportionibus
  60. servatis contrahantr in min decies millies em millesies minorem,
  61. 00b
  62. 8toot9

Cite

Leibniz-Handschriften zur Physica LH 37, 3, fol. 168r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068532:0331?run=74