Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 131v

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.91.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 132r); this page is its left half.

The machine reads it as

  1. Gradium lefutarit
  2. tum resistentiae aquae, tum molis ipsius navis
  3. Ut si circa centrum s. fiat conversio, tunc pro resisten
  4. tia aquae sufficit considerari lineam ASBCD tunc pars
  5. AS movebitur sinistrorsum, pars SBCd dextrorsum, mujoremque aquae
  6. resistentiam sentiet quam altera, quia longior sd quam SA. itaque se sola
  7. resistentia aquae inspicienda sit in conversione, sumendum erit
  8. punctum s tale, ut sA et Sd sint aequales. Verum spectanda
  9. est tun resistentiam aquae ad motum conversionis, etiam resistentia
  10. sipsius molis navis vel ejus partium. Et manifestum est, nisi punctum
  11. Ssit centrum gravitatis navis, tunc plus ab una parte quam ab altera
  12. circumagi adeoque majorem latione molis movendae resistentiam esse.
  13. Uet ergo aequilibrium verum habeatur; medium aliquod puunctum eligendum
  14. et considerationes ambe inter se conjungendae. Quod aucurate facere
  15. subtilissimae esset speculationis. Comparandae enim inter se hae duae
  16. resistentiae una aquae altera navis, ut feiatur quae sit fortior
  17. saturque quanam ratione medium aliquod punctum pro centro conversi
  18. onis sumi debeat. Ex his itaque appanet rationem
  19. centri Ex his apparet rationem centri
  20. gravitatis navis et vectis ex hoc centro prodeuntis. solam
  21. adquib quod
  22. ura nabis, ut
  23. fere doctis viris videbatur. Et si punctum medium inter A et d
  24. in recta ABCD sumtum longe differat a centro gravitatis, E
  25. poterit facile experientia ipsa ostendi quod centri gravitatis
  26. solius hic ratio non habeatur
  27. Ex his jam judicari poterita
  28. Stephani Gradii, quas in dissertationum Reginae Christinae inscriptit
  29. quarum prima agit de navium gubernaculis, exs. praetereo
  30. popositis
  31. autem non pauca quae vel nousalis non satis intelligo, vel non
  32. satis probo, quod olix sine prolixitate exponi non possint;
  33. avi
  34. ut quod initio ait (pag. 4)remos is
  35. quam remo
  36. magu
  37. ego.
  38. ertendam navem ad nave
  39. afitserationem
  40. non recte a eo explicari
  41. Multocapio quod Caput suae expli
  42. tau
  43. cationis esse vult clavum nescio quem impetum ab impulsu navigii
  44. in
  45. erum esse
  46. nec sempe
  47. eum trahentis concipere, quo conetur ire in directum secundum suam
  48. uto
  49. harum
  50. ipsius lineam cD et hunc impetum conferre plurimum ad
  51. vertendam navem. Hinc contentit claveem perpendicularem lineae
  52. navis ut C 2d minus posse quam clavum obtusum Cid. nam quia
  53. perpendicularis motui directe objciatur cessare motum in linea Cd.
  54. clavus C
  55. epa
  56. tc
  57. imo si ctavus angulum c faciat nentum
  58. vult contrarium fieri et navim, navim proram dextrorsum it
  59. ec umrum retietis video. Vult situm obtusum pro clavo
  60. esse optimum quod si ita esset quo obtusior foret, eo abtiou, tum tamen
  61. denique cum linea navis plane coincidat, qui casus est summae obtusitatis
  62. Concipit impetum quendam
  63. in corpore velut fomitem motus, eum esse ita comparatum, ut corpus
  64. quo nullam vim habet.
  65. non tantum proprediatur ad mensuram primi motus, sed etiam inctai
  66. aliter prout res exigit; imo qu usque ad eo ut etiam motus
  67. sua sponte acceleretur impedimento saltem remoto, quod per
  68. solam continuationem determinationis sumtam ex principio naturae
  69. quod se unum quodque in suo statu conservat, explicari non possit.
  70. verum hoc falsum est, et texperimentum quod affert depluntis a puer
  71. se globulis plumatis quos pueri jaciunt (volans) se plunae in
  72. medio cursu decidant, ciberatos ab impedimento celerius ferri quam
  73. initio, non puto esse verum, nisi de globulo decidente sit sermo
  74. tunc enim novus impetus semper a gravitate imprimitur; ut
  75. cum prict impressa initio vis manet, celeritas ob solum
  76. sutatium inpedrmantum uoi aosetur oltere seandis
  77. Berironillius in
  78. lipctie
  79. en
  80. quames se expertum
  81. iccet en quo hacid
  82. dubie enor

Cite

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 131v. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068537:0262?run=74