Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 133r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.92.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 134v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. vim venti, vel
  2. Aestimare aqua fluminis velocitatem aut navis in aqua
  3. non currente cursum, ope penduli.
  4. corpus.
  5. fil ed
  6. sit aquae superficies AB pendulum affixum in C vel
  7. extra ver extra aquam, modo _ ipsum pendulum D sub aqua sit.
  8. Constat pendulum Dcerto aliquo in situ seu angulo ab imper C D
  9. ab impetu fluminis sustineri angulo scilicet CDE ad perpendicularem ED
  10. sit CE horizonti parallela orit velocitas quam flumen mobili D imprimit,
  11. dum ipsum secum rapere conatur recta parallela ipsi AB vel CE (suppono enim
  12. AB ab horirontali notabiliter non differre) ad velocitatem quam gravitas
  13. ipsi imiprimit, ut descendat in recta Ed, ut CE ad ED; unde mo D conabitur
  14. tendere recta directione et celeritate cD, cumque a filo retineatur
  15. quiescit tanta autem vi tendetur filum. Hinc cum ED se possit concipi
  16. simper eadem quocunque angulo CDE, tantum longiore vel b evirre sumto filo cd
  17. ex
  18. ente
  19. patet velocitates aquae fore ut tangentes angullorum, quos filum
  20. penduli perpendiculi aquae cursu sustentati a facit ad perpendiculum. Subest
  21. tamen exiguus error quatenus supficies aq linea cursus AB
  22. non est parallela Horitonti, sed ponnibi inclinata avi q
  23. trE
  24. possemus si res esset tant navis nsepsa e ext
  25. At in mari
  26. e
  27. i’aqu
  28. s
  29. Quod omnino planum cucerro
  30. difficultas
  31. supponitur nihc hic quidem e interveniet. Quare
  32. summe utilis erit haec utile erit pendulum ad aestimandum navis
  33. cursum adhibito non tam filo quam regula ut angulus exactius
  34. habratur ut vero ipsius regulae pondus turbare nequeat, sit
  35. ita excavata, ut cum aqua sit in aequilibrio.
  36. cuius cursque item linea in
  37. circa
  38. sit ergo navis CN, (superficies maris AB et punctum
  39. qua
  40. aliquodnavis C mobilis regula RCd, inferiore parte
  41. in plano ce
  42. cui affixum est puctum grave pendulum D, in aquam procurrit
  43. sit CF perpendicularis horizonti et FE parallela in suas partes divisa
  44. patet regulae partem CR supra C, secantem FH in G, abscindem
  45. C
  46. FG tangentem arcus anguli GCF, adeoque mertientem velocitate
  47. navis. Quod si praeterea ponamus in FH esse crenam, in qua sit mobilis
  48. cursor, quem CR secum ultro citroque ducit, et in hoc cursore, eminens acris
  49. impingens in aquam supra imminentem quoties ea deprimitur, quae
  50. charta ab uniformi quadam machina pondere aliquo mota vel elaterio
  51. chartan
  52. mota aequalibus temporis intervallis deprimitur, et promovetur, et poterit
  53. in charta illa lineis intersancta notantibus quae chartae pars peo quo
  54. arallelis.
  55. tempore numerisque interstincia, notantibus quae chartae pars quo tempore
  56. ipsi FH imminuerit, perfecte sciri quae, quovis tempore fuerit navis
  57. velocitas, neque udevera si jam exacte notentur praecerea
  58. gente
  59. notati habeantur rhumbi una cum declinatione magnetis, ut
  60. sciatur qui etiam navis flexus
  61. tunc perfecte quantum ab hac Methodo sperari potest, habebitur cursus
  62. fert haberius locus ad quem pervenit. In quantum
  63. scilicet non obsant currentes turbant currentes in ipso mari.
  64. navis delineari,
  65. turtes
  66. video etiam nihil referre, etiamsi regula ipsius pondus acedat seulicet
  67. conse ndosirdum
  68. nocere
  69. pera cavitatem egulae non posset, ob partem regula supraa quam extantem
  70. ileria ejs
  71. sed nihil id pegule pondus nocet, qualecunque enim sit vis ejus gavi proportione
  72. seu 1 novum
  73. in D translata intelligi potest ut ibi cursui aquae resistat seu 1 norm
  74. eodem med vit, ac si regula immota pondere carens ejusque loco pondus aliquod ipsi
  75. D appensum intelligatur. jam ponderis ipsius D magnitudo nihil variat tiaus
  76. pu elus cteiu prrata e praatur
  77. 1684. saps

Cite

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 133r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068537:0265?run=74