Leibniz Legible

Machine transcription of the Leibniz Nachlass

Search the Nachlass

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 134r

Machine transcription. Not an edition. Errors are expected: about 8% character error rate on Latin and French lines, higher on German. Mean line confidence on this page: 0.95.

Original at the GWLB · Page image · Annotations (IIIF) · Download text

One image of two folio pages side by side, registered by the library under both labels (also fol. 133v); this page is its right half.

The machine reads it as

  1. Ut experimento determinetur, quinam a
  2. angioli pendulorum in aqua quibus velocitatibus respondeant
  3. e
  4. sit canalis longus horizonti parallelus, aqu pleus ABCeaquam
  5. e continens in cujus duabus crepidinibus AB DC crena intercisis
  6. qu incedere possint duae retulae EF, communi axe connexae, circa quem
  7. sint mobiles cujus axis medium H, fu cotrahal funis HG 2otae G
  8. circumactu tractus ipse; Tantum opus est ut motus sit unforimis
  9. continuus, quem non puto alia melius ratione haberi posse, quam ope
  10. Vasis, infra perforati, a quod aquae flxabtatisa sufflcientis
  11. afflux sumper ad eandem vel etiam abundantis affluxu, semper plenum
  12. maneat, unde aequalis semper aquae pressio erit, propertim in si in summo
  13. rursus sit nonnihil angustum, ita enim inaequalitas plenitudinis ob affluxum
  14. nimium parum erit notabilis. Aqua autem effluens continue dabatur in
  15. potam, quae cum rota G ad eundem axem sit firmata; rota autem
  16. M, asperata esto, ut facilius circumagatur, sed exignis intercisuris, ut
  17. aequabilior sit motus. ita post primosaliquet, circum actus rotae,
  18. mox aeq aequabilis motus reddetur rotae Mvel G, adeoque
  19. s axis FE, rectus in quo mope
  20. regula cum circulaxem cum axe, autem movebitur pendulum
  21. ter circularis, adeoque et
  22. rigitum, seu regula circa axem FE mobilis pondus infra affixum
  23. habens quod aquae immergitur, angulus autem seu potius tangens anguli
  24. Illud etiam dubitabile adhuc in retam obscura videtur, utrum
  25. apparebit modo supra dicto.
  26. idem eodem existente pondere, ide sit eademque velocitate idem sit
  27. angulus nono contrarium videtur, esse verius. nam et ventus al
  28. elevabit altius perpendiculum levequam grave. Itaque experimentum
  29. ent instituendum non Hinc etiam turbatio erit, quia ob regulae
  30. ipsius plus minusve immersae pondus. (quod non potest negligi quia
  31. regulae quae pondus magnum sustinet, debet ipsa non contremnendae esse
  32. gravitatis ) variatur pondus penduli. erum experimento cum
  33. determina D illo ipso determinato perpendiculo, quad in
  34. quo in navi aut flumine, volumus uti, vel ei pondere aequali
  35. sinc famente volumus, sumt puius in canali sumto, cessat
  36. imo videtur adhiberi posse
  37. Canali qexiguo perpendiculum pondere altero majori ae quivalens
  38. et hac difficultas laro et si
  39. quoniam majus licet quidem debet esse firinius sed possunt edus et
  40. in
  41. deo ponderosius per se, sed ope compensationis ab utraque parte
  42. regulae, et r excavationis regulae pondus ejus satis dimi–
  43. perpendiculi, so omnia sint
  44. nui potest lonsitudo autem ana
  45. proportionalia nihil videtur immutare.
  46. Operae pretium autem est experimenta hac de re sumi
  47. latent enim hic arcana non contemnenda circa intimam
  48. naturam gravitatis quae ex solis principris mechanica
  49. comprunis detegi non possunt conzoncalis aut siam
  50. possemus experiri jactus aquae quo anguto, quaque vi in qua
  51. altitudine sustinere possit pendulum. Item jactus aquae
  52. perpendiculuris versus tenit quantum grave sustinere possit. Videtur
  53. esse in gravi continua quaedam pulsio sursum, et redescensio ex eo
  54. orta quod aquae fluxus sive jactus non est uniformiter continuus
  55. quemadmodum nec gravitatis ipsius. Sed prout initio major est
  56. conatus gravitatis (differt enim proangulis) eo celerior fit descensao et
  57. plus descendit ante quam aqua rursus vires resumat, quam postea ab
  58. aquaer denuo incindescente sursum pellitur ante vires impellentis iterum
  59. e seed cum aue bux deveniat, ubi maecise tuntundem
  60. cotasidone interval desiendit, quantum imminatione impetus
  61. tum eo incndescente ascenderat
  62. B a
  63. ua a

Cite

Leibniz-Handschriften zur Technica LH 38, fol. 134r. Machine transcription, not an edition: Leibniz Legible (model FoNDUE-GD_v2_ft_Leibniz, run 74). https://leibnizlegible.com/page/00068537:0267?run=74